Từ đốm lửa trong chốn lao tù hóa bình minh thời đại

Thứ năm - 08/01/2026 16:26

Tám mươi lăm năm nhìn lại, lịch sử đã chọn Đắk Lắk như một biểu tượng: từ bóng tối đi tới ánh sáng, từ đọa đày đi tới vinh quang, từ đốm lửa hóa thành bình minh của thời đại.

Kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Chi bộ cộng sản đầu tiên của tỉnh Đắk Lắk - 23/11/1940 - 23/11/2025.

>> Nghe đọc văn bản:

Ngày 23 tháng 11 năm 1940, trong “địa ngục trần gian” Nhà đày Buôn Ma Thuột, Chi bộ Cộng sản đầu tiên của Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk được thành lập. Đó là một sự kiện mang tầm vóc lịch sử: từ nơi giam cầm, tra tấn, chà đạp thể xác và tinh thần con người, đã nhen nhóm lên một đốm lửa cách mạng - đốm lửa của lòng tin, của ý chí, của khát vọng giải phóng dân tộc. Đốm lửa ấy đã hóa thành bình minh thời đại mới, soi sáng con đường cách mạng trên vùng đất Tây Nguyên hùng vĩ.

I. Khởi đầu trong gian khổ, biểu tượng của ý chí bất khuất

Nhà đày Buôn Ma Thuột - nơi thực dân Pháp dùng mọi thủ đoạn độc ác, tàn bạo nhằm triệt tiêu tinh thần yêu nước của người Việt Nam - lại trở thành cái nôi hun đúc bản lĩnh cách mạng kiên trung. Trong xiềng xích và máu lửa, những người cộng sản bị giam cầm, đày đọa vẫn kiên định với lý tưởng của Đảng, kiên cường tổ chức, truyền bá tư tưởng cách mạng. Một tổ chức bí mật gọi là “Lực lượng trung kiên” hình thành, gồm 10 đảng viên, mà nòng cốt là các đồng chí Trần Hữu Dực, Nguyễn Hữu Khiếu, Nguyễn Chí Thanh, Trần Tống do đồng chí Trần Hữu Dực làm Bí thư. “Lực lượng trung kiên” có tính chất và vai trò như một chi bộ cộng sản, tổ chức hoạt động, phát triển đội ngũ đảng viên theo Chính cương, Điều lệ của Đảng; tận dụng mọi cơ hội tuyên truyền, vận động, giác ngộ, xây dựng cơ sở cách mạng ở trong và ngoài nhà tù.

Việc thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên ngay giữa nhà tù thực dân trên vùng đất Buôn Ma Thuột không chỉ là một hành động tổ chức, mà còn là một tuyên ngôn về bản lĩnh chính trị: Đảng không thể bị giam hãm, niềm tin không thể bị tiêu diệt, tinh thần cách mạng không thể bị bẻ gãy.

Từ đốm lửa nhỏ trong chốn ngục tù đen tối, phong trào cách mạng ở Đắk Lắk được nhen nhóm và lan rộng ra đời sống xã hội, kết nối với phong trào cả nước. Đó chính là cội nguồn của một truyền thống quý báu: Đảng ra đời từ gian khổ, trưởng thành trong thử thách, lớn mạnh bằng niềm tin và sự che chở, đùm bọc của nhân dân.

II. Trong kháng chiến, Đảng bộ Đắk Lắk là linh hồn đoàn kết và ngọn cờ tranh đấu

Cách mạng Tháng Tám 1945 bùng nổ trong cả nước. Ở Đắk Lắk, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, nhân dân các dân tộc tỉnh nhà đã đứng lên làm chủ quê hương, bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ, kiên cường chống lại âm mưu tái chiếm của thực dân Pháp.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, giữa rừng núi hiểm trở và hoàn cảnh thiếu thốn, Đảng bộ tỉnh vẫn kiên định phương châm “dựa vào dân mà tồn tại, dựa vào dân mà chiến đấu”, xây dựng lực lượng vũ trang, gây dựng cơ sở cách mạng, biến lòng dân thành sức mạnh vật chất và tinh thần vô song.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Đắk Lắk lại một lần nữa trở thành chiến trường ác liệt, đồng thời là “bức tường thép” của Tây Nguyên. Đảng bộ tỉnh đã vận dụng sáng tạo đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng, phát huy thế mạnh địa hình, đoàn kết các dân tộc anh em, kiên trì đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, góp phần quan trọng vào Chiến thắng Buôn Ma Thuột tháng 3 năm 1975 - chiến thắng mở màn cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, dẫn tới đại thắng mùa Xuân, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Lịch sử đã chứng minh: mỗi thắng lợi trên vùng đất Đắk Lắk đều mang dấu ấn của Đảng bộ tỉnh - người cầm lái vững vàng giữa bão táp, gắn bó máu thịt với nhân dân, dựa vào dân và lấy niềm tin của dân làm sức mạnh chiến đấu.

III. Sau hòa bình, Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk là ngọn đèn soi đường phát triển

Sau ngày đất nước thống nhất, Đắk Lắk cùng cả nước bước vào thời kỳ mới – xây dựng và bảo vệ Tổ quốc với muôn vàn khó khăn: chiến tranh tàn phá nặng nề, đời sống nhân dân còn nghèo, hạ tầng hầu như chưa có, đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm tỉ lệ lớn, trình độ phát triển không đồng đều, bọn phản động Fulro không ngừng hoạt động chống phá. Song, với tinh thần “vượt lên chính mình”, Đảng bộ tỉnh đã lãnh đạo nhân dân từng bước khôi phục kinh tế, ổn định xã hội, xây dựng chính quyền, củng cố quốc phòng – an ninh.

Đặc biệt, trong thời kỳ đổi mới từ năm 1986 đến nay, Đảng bộ tỉnh đã cụ thể hóa đường lối đổi mới của Trung ương phù hợp với thực tiễn địa phương, phát huy tiềm năng đất đai, khí hậu, tài nguyên rừng, con người. Đắk Lắk trở thành vùng đất mở, năng động, giàu tiềm năng phát triển bền vững, bản sắc các dân tộc được bảo tồn; là trung tâm kinh tế – văn hóa – xã hội của vùng Tây Nguyên. Cây cà phê, cao su, hồ tiêu, sầu riêng cùng du lịch sinh thái, năng lượng tái tạo đã và đang tạo nên diện mạo mới của nền kinh tế địa phương.

Đặc biệt, từ sau 1/7/2025, Đắk Lắk sáp nhập với Phú Yên thành tỉnh Đắk Lắk mới, với diện tích rộng lớn, địa hình đa dạng từ cao nguyên đến đồng bằng ven biển, nguồn nhân lực dồi dào. Đắk Lắk ngày nay sẽ có đầy đủ các yếu tố để phát triển toàn diện và bền vững: nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến sâu, du lịch sinh thái - văn hóa - nghỉ dưỡng, năng lượng tái tạo. Sự giao thoa giữa văn hóa bản địa đậm đà của Tây Nguyên và tính cởi mở của vùng duyên hải sẽ tạo nên một bản sắc văn hóa phong phú, là nền tảng vững chắc cho du lịch phát triển lâu dài.

Một vùng kinh tế năng động đang dần hình thành từ những quyết sách sáng suốt sau Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030; một tinh thần mới sẽ được khơi dậy, mạnh mẽ như những ngọn gió đại ngàn, bao la như sóng biển khơi.

IV. Tiếp nối đốm lửa - soi sáng bình minh mới

Hôm nay, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng hùng cường, Đắk Lắk tiếp tục đứng trước những cơ hội và thách thức đan xen. Biến đổi khí hậu, yêu cầu phát triển xanh - bền vững, hội nhập kinh tế quốc tế, chuyển đổi số, an ninh văn hóa và biên giới đang đặt ra yêu cầu mới về tầm nhìn lãnh đạo.

Để “đốm lửa” của ngày 23/11/1940 tiếp tục tỏa sáng, Nghị quyết Đại hội lần thứ I Đảng bộ tỉnh đã xác định ba khâu đột phá chiến lược: Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn với đổi mới công tác cán bộ; Đẩy mạnh khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trên cả ba trụ cột: chính quyền số, kinh tế số, xã hội số; Tập trung đầu tư hạ tầng, nhất là các tuyến cao tốc, giao thông huyết mạch, khu - cụm công nghiệp, hạ tầng đô thị.

Phát triển Đắk Lắk không chỉ là phát triển kinh tế, mà còn là gìn giữ linh hồn Tây Nguyên – bản sắc văn hóa, cồng chiêng, sử thi, con người. Đó là cách tốt nhất để “bình minh thời đại” mãi bừng sáng trên vùng đất đỏ bazan giàu truyền thống và khát vọng.

*
Từ đốm lửa nhỏ trong nhà đày Buôn Ma Thuột năm 1940 đến ngọn lửa rực rỡ của ngày hôm nay là hành trình kiên cường của niềm tin và ý chí cách mạng. Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk đã và đang chứng minh rằng: một tổ chức Đảng chân chính, nếu kiên định mục tiêu, đặt lợi ích nhân dân lên trên hết, thì dù trong lao tù hay trong hòa bình, vẫn có thể làm nên kỳ tích.

Tám mươi lăm năm nhìn lại, lịch sử đã chọn Đắk Lắk như một biểu tượng: từ bóng tối đi tới ánh sáng, từ đọa đày đi tới vinh quang, từ đốm lửa hóa thành bình minh của thời đại.

Đó không chỉ là niềm tự hào của Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Đắk Lắk mà còn là thông điệp bất diệt về sức sống của cách mạng Việt Nam.

5/10/2025
Nguyễn Duy Xuân
Đã đăng Tạp chí Nhà báo & Cuộc sống (Đắk Lắk), 12/2025