Nguyễn Duy Xuân

Tám mươi lăm năm nhìn lại, lịch sử đã chọn Đắk Lắk như một biểu tượng: từ bóng tối đi tới ánh sáng, từ đọa đày đi tới vinh quang, từ đốm lửa hóa thành bình minh của thời đại.

Cha là ánh sáng trong đêm
Cho con vững bước khi thêm tuổi đời
Mẹ là cánh võng tuyệt vời
Câu ca dao cũ ầu ơi … ngọt ngòn

Ngài là ánh sáng diệu kỳ khai mở
Những tối tăm, hoen gỉ trong tâm thức con người.

Trang sách nhỏ mà tình đời thăm thẳm
Tư tưởng lớn lại tỏa về ánh sáng
Và cuộc đời đã hóa tháng năm ta…

Đất nước ngàn năm những áng mây bay
Và núi biếc còn vọng lời ánh sáng
Bóng cha ông ngỡ ngàn tia nắng
Vẫn tỏa về ngời ngợi quê hương…

Như mùa xuân dòng sông đỏ nặng
Như ngọn thác dữ hóa nắng đỏ làng buôn
Máy nổ máy quay... dòng điện mùa xuân
Ánh sáng tỏa đêm đêm

Xanh lên những quả đồi
Mùa cà phê chín mọng
Bàn tay người ánh sáng
Cho nắng tỏa vườn cây

Thơ Nguyễn Trọng Đồng lấy cảm hứng ngợi ca làm chủ đạo. Ngợi ca cách mạng, đất nước quê hương với những hình ảnh đã thành mô típ quen thuộc như mặt trời, nắng, ánh sáng, niềm tin, mùa xuân, mùa thu, con đường,...:
 

Hạt lúa củ khoai vốn nhiều ánh sáng
Vẫn cây đời xanh thẳm trước phong ba

Tổ quốc ơi! Những năm tháng hào hùng
Lịch sử sang trang từ ngày ấy
Cho đất nước bốn mùa hoa trái
Ánh sáng về xanh biếc niềm tin

Đời Tấn (晉) có người học trò tên là Xa Dận (車胤), tự Vũ Tử (武子), thông minh dĩnh ngộ ham học, nhưng gia cảnh bần hàn. Nhà nghèo, không đủ tiền mua dầu thắp sáng, nên vào những đêm hè, Xa Dận bắt đom đóm bỏ vào một cái túi lụa, gọi là “nang huỳnh” 囊螢 (túi đom đóm) để tạo ra ánh sáng đọc sách thâu đêm. Đến khi trưởng thành, Xa Dận càng nổi danh mẫn tiệp, thông tuệ, sau làm tới chức Lại bộ thượng thư.

Mẹ là dòng sông, ánh sáng khí trời
Cơm áo cho con - cánh đồng lúa chín
Cho ta về đường lộng gió ban mai…