Nguyễn Duy Xuân

Cuộc đời có có, không không
Còn chăng chỉ một tấm lòng yêu quê
Bình thường mà lắm đam mê
Để người xa xứ sơn khê ưu phiền

Ba mươi năm - một mốc son trong lịch sử hình thành và phát triển của nhà trường. Biết bao kỉ niệm thân thương trong cuộc đời của mỗi chúng ta - những người đã và đang gắn bó với mái trường sư phạm thân yêu.

Thiệp hồng con cháy sáng nến lung linh
Chữ HẠNH PHÚC bừng lên trong sức trẻ
Dẫu thời gian, dẫu cuộc đời dâu bể
Nhớ nghe con - giữ nhé - lửa tim mình!

Cảm ơn cuộc đời vì một sớm mai thanh khiết
Cho tôi được bắt đầu, lần nữa, với yêu thương.
 

Ngay từ những câu thơ mở đầu, Nguyễn Quỳnh đã thiết lập một không gian sinh tồn đầy khắc nghiệt. Hình ảnh người mẹ hiện lên gắn liền với các vị giác mang tính biểu tượng: "sung chát", "gừng cay". Đây không chỉ là thức ăn, mà là ẩn dụ cho những đắng cay của cuộc đời mà mẹ đã nếm trải.

Cuộc đời rồi cũng sẽ tàn
Tôi thành kẻ chết lâm sàng… trong thơ…

Nước da đen đúa cuộc đời
Mà riêng ánh mắt mặt trời non cao!

Chỉ trong phần nghìn tích tắc
Cuộc đời bỗng chốc hư không?

Nhà thơ Nguyễn Duy Xuân chia sẻ: “Viết báo như giúp tôi sống thêm một đời chữ nghĩa. Không vì danh xưng, cũng chẳng vì nhuận bút mà trước hết là vì đam mê”.

Cho đến phút cuối cùng của cuộc đời, Người vẫn canh cánh “nỗi lo dân nước, nỗi năm châu”. Ngay cả việc hậu sự của mình, Người cũng chỉ nghĩ đến dân nước: “chớ nên tổ chức điếu phúng linh đình, để khỏi lãng phí thì giờ và tiền bạc của nhân dân”...
 

Dấu chấm như nốt lặng
Giữa cuộc đời bão giông!

Ai cũng có tuổi thơ gắn bó với quê hương xứ sở, nơi chôn rau cắt rốn, nơi cuộc đời sâu nặng nghĩa tình với ông bà cha mẹ, với bà con làng nước hay với những gì thân thiết nhất. Tuổi thơ tôi cũng từng gắn bó với dòng sông quê hương.. Ấy là dòng sông Minh, là Rào như dân gian thường gọi.

ngày lại ngày
ngàn vạn dấu chấm
mà cuộc đời chẳng chịu sang trang

Em
     trăng rằm
               mãi mãi
                        cuộc đời anh...!

Buổi sáng đầu tiên đến trường, bé dậy sớm cùng ba mẹ. Trang mới cuộc đời đã mở ra, hứa hẹn một tương lai ngập tràn niềm vui và hạnh phúc.

Lúc nào tôi cũng thấy Lê Lựu đi một mình trên con đường của cuộc đời. Đấy là cảm giác luôn có ở trong tôi. Nhiều lúc, Lê Lựu được bao vây bởi đám đông của bạn đọc và bạn văn. Nhưng gương mặt ông, ánh mắt ông vẫn xa xôi ở một nơi chốn nào đó. Và khi đọc Thời Xa Vắng, tôi càng thấy hình ảnh ấy rõ hơn bao giờ hết.

Bố không lắm bạc, nhiều tiền
Chỉ cho con những lời khuyên cuộc đời
Mong con giữ đạo làm người
Riêng chung toàn vẹn, sáng ngời danh gia.

Dấu son chói lọi nhất trong cuộc đời hoạt động cách mạng hơn 70 năm của trung tướng Đồng Sỹ Nguyên (1923 - 2019) là những năm tháng được trao trọng trách Tư lệnh Đoàn 559 - Binh đoàn Trường Sơn và trở thành vị tư lệnh huyền thoại…
 

“Vì lòng lương thiện, cậu từng đem cơ hội nhường cho người khác; cũng vì sự lương thiện ấy, cơ hội trong cuộc đời chưa từng bỏ qua cậu”.

- Những điểm sáng trong cuộc đời cống hiến đầy sôi động của nhà lãnh đạo Võ Văn Kiệt mãi mãi là di sản vô giá cho các thế hệ sau.
 

- Nhớ đến nhà thơ Lê Anh Xuân, người ta sẽ nhớ đến những vần thơ bất hủ của ông với tác phẩm nổi tiếng Dáng đứng Việt Nam. Thơ và cuộc đời ông là bản hùng ca về tình yêu nước.
 

Sau gần nửa thế kỷ, kể từ ngày bài hát “Những đồi hoa sim” của Dzũng Chinh được chính thức cấp phép lưu hành. Ca khúc xuất phát từ Màu tím hoa sim – bài thơ mở ra bi kịch cuộc đời một nhà thơ tài hoa, mà cho đến bây giờ người ta vẫn nhắc đến đầy ray rứt: Hữu Loan.

Chủ đề này, trước đây chưa được đề cập đến hoặc chưa được quan tâm thấu đáo. Thiết nghĩ nhân dân đã giải oan cho nàng (biến thành ngọc trai) và để cho đôi trai tài gái sắc tha thứ cho nhau, hòa hợp với nhau thì chúng ta sao phải khắt khe quá mức đối với một thiếu nữ tuổi trăng tròn đã hiến dâng cả cuộc đời cho tình yêu.

“Bước qua lời nguyền” và “Đất mồ côi” đều viết về đề tài cải cách ruộng đất và nông thôn miền Bắc sau cách mạng tháng Tám. Cùng một đề tài nhưng được viết vào hai giai đoạn khác nhau của cuộc đời. Thời tuổi trẻ (“Bước qua lời nguyền”), thời chiêm nghiệm, trải nghiệm và nhiều suy tư về cuộc sống (“Đất mồ côi”) vì thế hai tác phẩm trên có nhiều điểm hấp dẫn riêng.
 

Gắn bó, chung thủy với Đắk Lắk, Tây Nguyên, yêu vùng đất đỏ ba-dan này với tất cả lòng chân thành, tha thiết, “Bây giờ tóc đã điểm sương/ Càng sâu thêm nỗi vấn vương đất này/ Đến đây thì ở lại đây/ Vượt lên gian khó mà xây cuộc đời” (Ba mươi năm ấy bây giờ, trang 19),  nên tập thơ có nhiều bài mang cảm hứng ngợi ca, tự hào về những thành tựu phát triển kinh tế, xã hội, về con người, đặc sản và cảnh đẹp của thiên nhiên...

Cả hai tập sách đều viết về đất và người Tây Nguyên, nơi tôi đã và đang gắn bó cuộc đời mình trong hơn 40 năm qua.

Giọt nắng Cao nguyên cũng là những Giọt tình – những giọt tình của chính anh, được chắt lọc qua biết bao năm tháng, qua biết bao trải nghiệm về vợ con, bạn bè, nghề nghiệp, cuộc đời với bộn bề những lo toan, vui, buồn thế sự.

Các giá trị cốt lõi về triết lý nhân sinh quan, thế giới quan, trung tâm là con người hướng đến cái “Chân - Thiện - Mỹ”, “từ, bi, hỷ, xả”, “vô thường, vô ngã vị tha”, cứu khổ cứu nạn, để sống tốt đời đẹp đạo… mà hạt nhân tư tưởng của Phật giáo là một trong những tư tưởng văn hóa ảnh hưởng nhiều đến quá trình hình thành tư tưởng nhân văn, cuộc đời hoạt động Cách mạng vì nước vì dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Vanvn- Nói đến ngôn ngữ, lại nhớ Tô Hoài. Ông là nhà văn Việt Nam đứng vào hàng giàu ngôn ngữ văn học nhất. Vì sao Tô Hoài lại có được vốn ngôn ngữ cỡ “Thạch Sùng” như vậy? Có lẽ vì cả cuộc đời Tô Hoài gắn bó với người dân, từ người dân ven đô, người dân nội đô, tới người dân quê khắp các vùng miền Bắc, từ miền xuôi tới miền ngược.

Trong lịch sử Việt Nam, Bùi Thị Xuân là nữ danh tướng sống anh hùng, chết oanh liệt. Và những câu chuyện ít biết về cuộc đời bà được GS Nguyễn Quốc Trị công bố từ nhiều nguồn tư liệu chính thống ông đã cất công sưu tầm.
 

Đây là bài báo đầu tiên của Nguyễn Duy Xuân, đăng ngày thứ sáu 03-8-2012 trên trang điện tử của Tạp chí Văn Hóa Nghệ An, khởi đầu cho hơn 8 năm cộng tác với hàng chục bài viết được đăng tải trên VHNA gồm cả báo điện tử và báo giấy. Một kỷ niệm đẹp, một dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời cầm bút của tôi.

Mở đầu tác phẩm, ta đã thấy dòng chữ: "Truyện được viết dựa theo cuộc đời trận mạc của tác giả, từng trải qua cuộc chiến tranh trên chiến trường Tây Nguyên - Nam Bộ".

- Sau gần nửa thế kỷ, bài hát “Những đồi hoa sim” của Dzũng Chinh vừa được chính thức cấp phép lưu hành. Ca khúc xuất phát từ Màu tím hoa sim - bài thơ mở ra bi kịch cuộc đời một nhà thơ tài hoa, mà cho đến bây giờ người ta vẫn nhắc đến đầy ray rứt: Hữu Loan.

Hiểu Bùi Giáng đã khó, hiểu thơ Bùi Giáng lại càng quá khó. Ông cứ “ngày tháng ngao du” giữa cuộc đời bụi bặm, bước chân nhảy múa xôn xao, la hét huyên thuyên trên đường phố Sài Gòn.

Cảm ơn em đã thổi hồn vào cát
Cuộc đời này càng ý nghĩa hơn lên
Em là sứ giả của niềm tin

Ôi! Cuộc đời sao còn lắm nhiễu nhương
Ước Tổ quốc mình có những "Bao thanh thiên"... thời hiện đại!
May ra loại trừ loài mọt sâu khoét hại
"Đại mộc thảo thơm"... trả Đất nước, Mẹ hiền

Toang "hiền tài nguyên khí"
Sống cuộc đời đế vương
Ăn nhà hàng cao cấp
Ba tỷ một thẻ "gôn"

Một ngày thì được bao nhiêu?
Tình yêu đâu chỉ sớm chiều mà thôi!
Còn anh, nhiều lắm em ơi
Valentine - suốt cuộc đời - tình nhân!

Họ truyền thêm lửa tim ngân
Cho tôi sống mãi tuổi xuân cuộc đời.
 

TP - Trong hồi ức của nhiều thế hệ, Tạ Đình Đề gắn với nhiều giai thoại như có võ nghệ cao cường, hành tung xuất quỷ nhập thần, từng là cận vệ trung thành của Bác Hồ… song ít người biết ông còn là một doanh nhân có tâm, có tầm và một điều không phải ai cũng biết đó là nhiều chặng đường trong cuộc đời ông bị vùi dập, chịu biết bao oan khuất bởi sự đố kỵ và những định kiến hẹp hòi…
 

Trong cuộc đời 79 mùa xuân, Bác Hồ đã ở và làm việc nhiều nơi nhưng lâu nhất là khu Phủ Chủ tịch (từ 19/12/1954 đến 2/9/1969).
 

Nhưng lịch sử chẳng bao giờ có nếu
Bởi ta yêu Tổ quốc vô cùng
Dâng trọn cuộc đời ta chiến đấu
Cho Người - muôn thuở vững núi sông!

Mắt như là gương soi những dòng chảy
Dòng chảy cuộc đời, dòng chảy thực, hư

Ánh mắt dõi ta từ phía ấy
Phía của tình yêu muôn thuở đất đai
phía của con đường xanh mãi tuổi đôi mươi
Phía bình minh lấp lánh chân trời
Gọi cuộc đời về từ mưa nắng...

Chu Văn An (1292 - 1370) được coi là người thầy của mọi thời đại, nhà giáo lỗi lạc của Việt Nam, đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp dạy học, với triết lý giáo dục nhân văn, không phân biệt giàu nghèo, học đi đôi với thực hành, học suốt đời để biết, để làm việc và cống hiến cho xã hội.

Bán buôn... tuổi đã già rồi
Còn mưu sinh giữa cuộc đời bão giông

Chiều cuối năm ngẫm cả cuộc đời ?
Tiền tài, danh vọng thỏa mãn rồi
Có cả đất trời cùng nhân thế
Tham làm gì nữa, hỡi người ơi ?

Tất cả cuộc đời của Nguyễn Công Trứ quy tụ ở triết lý tự do “quân tử bất khí” với sức sống ngang tàng, mãnh liệt và những khía cạnh phóng khoáng đa chiều.

Lăng kính cuộc đời lắm vẻ đa hình
Đan nỗi niềm vào nếp nhăn vầng trán
Câu thơ mượn, nên trả về cho trong khơi, đục gạn
Đừng dối lòng: che mưa nắng, một bàn tay.

Phút giây mừng lung linh ngọn nếnẤm áp cuộc đời. Ôi! quá đỗi thiêng liêng…!

Đời có mùa xuân, ta rót chút mật
Pha vị ngọt, hoà lẫn vào đắng cay
Ta đi ngang, gió bão cuộc đời này
Người bụi bẩn, những vết nhơ ban tặng

Điệu ngân nga dòng sông cửa bểNeo hồn ta giữa cuộc đời sóng gió

Nếu như "đường cong mềm mại" làm cho dư luận cảm thấy "cuộc đời vẫn đẹp sao" thì "đê vỡ có kế hoạch" khiến người dân Chương Mỹ yên lòng, dù cho lũ có vượt báo động 3 cũng cứ việc kê cao gối mà… ngủ (!).

“Cuộc đời muôn nẻo” * chon von
“Tình quê bến đậu”* lắng hồn vào trong

Anh muốn truyền đến với mọi người một thông điệp về nhân sinh quan là hãy sống hết mình, cuộc đời vẫn đẹp, giông bão nào cũng qua đi và đừng bao giờ sớm đầu hàng hoàn cảnh mà phải biết vượt qua chính nó, chiến thắng nó. Vì lẽ đó, tập thơ của anh đã mang tên “ Lá vẫn xanh “.

Chẳng cần pha màu, tím là hoàng hôn
Đất có chủ, giới ranh không cần lựa chọn
Úp hai bàn tay ấm, vỗ về đầy mười ngón
Ân huệ cuộc đời cho hết thảy gần xa.

Tinh thần "cầu thị" của ông Tổng cục trưởng, chỉ thấy thấp thoáng ở câu nói cuối cùng của ông trong buổi họp báo: "Tôi coi đây là bài học rất đáng tiếc trong sự nghiệp, trong cuộc đời công tác của tôi". Rốt cuộc, ông cũng chỉ lo cho cái danh của riêng mình.

Từ trước tới nay,nhiều công trình nghiên cứu tiểu sử Hồ Chí Minh đã ra đời, trong đó có những công trình đồ sộ, được đánh giá cao, được dịch ra tiếng nước ngoài, giúp cho thế giới ngày càng hiểu đầy đủ và sâu sắc hơn về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, đạo đức của Người.

Thành ngữ “bãi bể nương dâu” nói về những thay đổi lớn trong cuộc đời và trong xã hội. Thành ngữ này bắt nguồn từ thành ngữ tiếng Hán “滄海桑田” [thương hải tang điền], liên quan tới câu chuyện tiên Phật được lưu truyền rộng rãi trong dân gian.

Lời giáo huấn biểu hiện qua câu thành ngữ “mài sắt nên kim”, một mặt được nhận thức qua ngôn từ của nó mà mấu chốt là sự đối lập giữa hai hình ảnh sắt và kim, mặt khác, thông qua sự liên hệ tới giai thoại về cuộc đời của nhà thơ nổi tiếng đời Đường ở Trung Quốc – nhà thơ Lý Bạch.

Đêm ... bây giờ thì không ngủ được. Trạng thái cô đơn trống trải dường như được thay thế bằng niềm khát khao có thật ở cuộc đời. Sự mãnh liệt của tình yêu, của hạnh phúc lứa đôi được so sánh như những "trận cuồng lũ", như "ngấu ải chờ mưa", chỉ có khát và khát ...

- Đó là nơi tôi đã gắn bó cả cuộc đời. Ở đó có những người mà tên tuổi làm rạng rỡ cho Làng nhưng ở đó cũng có những kẻ "đốt đền" để lại tiếng dơ cho hậu thế. Nhưng dẫu phải trải qua bao thăng trầm, ta vẫn yêu người tha thiết, Làng ơi !