Nguyễn Duy Xuân

Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã là một nhiệm vụ trọng đại, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng trên nhiều phương diện. Tuy nhiên, thông tin từ Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa về việc dự kiến thuê đơn vị tư vấn để xây dựng Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025 đang đặt ra nhiều câu hỏi và băn khoăn từ dư luận.

Ngài Thích Minh Tuệ vừa có văn bản viết tay bày tỏ mong muốn được bộ hành đến Ấn Độ để đảnh lễ, tri ân các thánh tích. Tuy nhiên, con đường đi phức tạp nên nhờ mọi người hướng dẫn, tư vấn giúp.

Có lẽ hầu hết chúng ta đều hiểu và dùng đúng từ châm biếm. Như tranh châm biếm, lời thơ châm biếm, châm biếm sâu cay… Tuy nhiên, vì sao lại gọi là châm biếm? Do đâu châm biếm lại thường đi với sâu cay?
 

Ngày Hoàng đạo là những ngày tốt, trăm việc nên làm. Đó là những ngày: Kim Đường, Kim Quỹ, Ngọc Đường, Minh Đường, Tư Mệnh và Thanh Long, tuy nhiên mỗi ngày hoàng đạo lại có thế mạnh hơn hẳn về khả năng phù trợ cho những việc cụ thể.

Năm 1913, Sài Gòn đã được gọi là Hòn ngọc Viễn Đông, tên tiếng Anh là Pearl of the Far East; tên tiếng Pháp là La Perle de l'Extrême-Orient. Tuy nhiên điều khá bất ngờ, đây không chỉ là danh hiệu dành riêng cho Sài Gòn. Vì sao?
 

Thông thường, khi biên soạn từ điển thì tất cả từ ngữ thu thập sẽ được soạn giả giải thích. Tuy nhiên, trong Từ điển tục ngữ Việt (NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh - 2010) có một số câu Nguyễn Đức Dương thu thập, nhưng xếp vào diện “chưa rõ nghĩa”. Cách làm này thể hiện sự thận trọng, và cũng có cái hay là lưu ý cho độc giả và các nhà nghiên cứu về những vấn đề còn bỏ ngỏ.

Hiện nay, các văn bản Nhà nước và giao dịch dân sự đều dùng Quốc hiệu kèm tiêu ngữ “Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”. Tuy nhiên trong các bài văn cúng tế đều dùng Niên hiệu. Chẳng hạn “CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM năm thứ ...”. Bài viết này xin góp tiếng nói để sửa lỗi đó.
 

Nói đến tự sự, một thời gian dài người ta chỉ quan tâm tới cốt truyện. Cốt truyện đúng là một yếu tố cơ bản của tự sự, nhưng không phải là tất cả. Tuy nhiên cốt truyện cũng là một khái niệm của thi pháp học lịch sử, cụ thể.
 

Tuy nhiên, đây từ Việt gốc Hán, cấu tạo đẳng lập: “bình” 萍 nghĩa là bèo, loài thực vật sống trôi nổi trên mặt nước sông hồ; “bồng” 蓬 là cỏ bồng, một loại cỏ thuộc họ Cúc, còn gọi là tai hùm, ngải dại, cổ bồng.

Có những điều ta tưởng ai cũng hiểu, chẳng cần bàn cãi gì thêm nữa. Tuy nhiên, đôi khi thực tế lại không hẳn như vậy.

Cảnh quê nghèo này nó nhang nhác các bài thơ tả cảnh đồng quê ở đâu đó cánh cò, cánh vạc, đói, rét. Từ ngày cách mạng tháng 8 thành công, dân cũng còn nhiều người đói khổ, tuy nhiên, những tá điền được xóa nợ, nhiều người nông dân đã đổi đời, con em họ được đi học, thậm chí được giữ nhiều trọng trách trong xã hội. Tuy nhiên xã hội nào cũng có mặt này mặt nọ, nên nhìn những mặt tích cực.

Ngày Tết, mâm ngũ quả là điều không thể thiếu được trong mỗi gia đình. Tuy nhiên, để bày được mâm ngũ quả có ý nghĩa không phải ai cũng biết. Tùy phong tục và sản vật từng vùng miễn cũng bày trí mâm ngũ quả khác nhau.

“Chí Phèo” được xem là một tác phẩm văn học hiện thực xuất sắc trước Cách mạng tháng 8/1945 và nằm trong chương trình Ngữ văn lớp 11 từ lâu. Tuy nhiên, anh Nguyễn Sóng Hiền - nghiên cứu sinh tiến sĩ Trường ĐH Newcastle (Australia) cho rằng nên loại bỏ tác phẩm này để tránh tác động xấu đến mặt nhận thức của học sinh.

“Con cà con kê” là thành ngữ thông dụng, nghĩa bóng hầu như ai cũng hiểu. Tuy nhiên, đúng như nhận xét của một độc giả: “nghĩa đen của “con cà con kê” mới là thứ tốn hao giấy mực, lôi nhiều nhà ngôn ngữ học, xã hội học, dân tộc học, thậm chí cả côn trùng học vào cuộc, để phân tích hai con quái đó, trong hơn nửa thế kỷ, trải dài trên cả 3 miền đất nước. Mà tới nay vẫn chưa ngã ngũ, vì chưa có lời giải thỏa đáng.”[1]

Bàn luận về tính cách người xứ Nghệ không phải là một vấn đề mới. Trước đây đã có nhiều nhận định của các nhà nghiên cứu và cơ bản đều đạt được nhiều sự đồng thuận. Tuy nhiên, tại các điểm nhìn khác nhau, về không gian, thời gian khác nhau, có thể có những phát hiện khác nhau. Với nhận thức đó, nhân dịp đầu xuân, VHNA đã trao đổi bàn tròn với một số nhà nghiên cứu, nhà báo quan tâm đến vấn đề này. Xin giới thiệu với bạn đọc như là một gợi mở để chúng ta tiếp tục tìm hiểu và có những phát hiện mới trong đề tài thú vị này.