Nguyễn Duy Xuân

Cách đây 40 năm, trên Báo Tiền Phong (số 12 ngày 25/3/1986, số đặc biệt kỷ niệm 55 thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh) có đăng bài thơ “Mùa xuân nhớ Bác” của tác giả Phạm Thị Xuân Khải lúc ấy là sinh viên năm 2 Đại học Tổng hợp Hà Nội. Bài thơ mang tính thời sự đã trở thành hiện tượng gây chú ý của dư luận thời điểm trước Đổi mới của đất nước. Xin giới thiệu lại nguyên văn bài thơ để bạn đọc tham khảo.

Sáng 19/1, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam họp phiên Trù bị. Đại hội diễn ra từ ngày 19/1 đến 25/1/2026 với phương châm 'Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển'.

Tối 15/12, Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội cho biết đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can về hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội.
 

Ngày 30.11, tại Hà Nội, diễn ra lễ công bố bình chọn 50 tác phẩm văn học nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiêu biểu, xuất sắc giai đoạn 1975 - 2025, do Bộ VH-TT-DL giao Cục Nghệ thuật biểu diễn phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức.

Ngày mồng 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố trước toàn dân tộc và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa! Đó là tình yêu của tôi đối với Đất Nước. “Đất Nước của Nhân Dân, Đất Nước của ca dao thần thoại”, của biết bao thế hệ người Việt đã ngã xuống thành tên gọi thân thương Việt Nam - Dân chủ - Cộng hòa.

Tôi về Hà Nội thăm Hà Nội
Mua chút niềm riêng ngủ quên rồi...

Kìa em, Xuân sắp qua đầu ngõ
Đã rộn tiếng cười tươi nắng non
Nhà bên tíu tít khoe màu áo
Líu quíu anh chờ em đón Xuân!

Đây là bài ghi chép lại khi phóng viên báo Tiền Phong phỏng vấn tôi ở Hà Nội (cuối năm 2008) khi tôi về tham dự và trình bày vấn đề "Nguồn gốc Việt Nam của tên 12 con giáp" trong hội thảo quốc tế Việt Nam học lần thứ ba (Hà Nội, 4-7/12/2008). Hi vọng bài chép lại này khiến ta suy nghĩ lại truyền thống văn hoá rất lâu đời của tổ tiên trong những ngày trước tết ...
 

Cách đây mấy năm khi biết mình bệnh, ông đã mơ ước khi mất đi “Lá rụng về cội" - được an nghỉ ở nghĩa địa quê nhà, không giành đất của Dân sau khi đã nằm xuống.

Từ điển tiếng Việt dành cho học sinh (Hà Quang Năng chủ biên – ThS Hà Thị Quế Hương – ThS Dương Thị Dung – ThS Đặng Thuý Hằng – NXB Đại học Quốc gia Hà Nội – 2019, trong bài gọi tắt là Nhóm HQN); đơn vị liên kết xuất bản Công ty Trách nhiệm Hữu hạn một thành viên Thương mại và Dịch vụ văn hóa Minh Long (Minh Long Book).

Sáng nay, lang thang ngắm "phố phường" làng facebook, tôi gặp lại chàng thi sĩ Trần Quang Đạo "đầu trần chân đất" "đi mê mải" "dưới mưa xuân rây lộc" ngắm phố phường Hà Nội bằng tâm thế tĩnh tại của người đã ngộ được Đạo của cõi Người, với những câu thơ phảng phất chất men Thiền:

Thông tin từ Sở Xây dựng Hà Nội – được báo chí phản ánh mấy hôm nay - khiến dư luận sửng sốt.

Đọc lại những tờ nhật báo, tuần báo, tạp chí ra cách đây trên dưới 100 năm ở Hà Nội, Sài Gòn, Huế… mới thấy tiếng Việt ngày xưa đến ngày nay đã tiến một bước dài trên con đường hoàn thiện.
 

Giăng cờ, đèn, kèn, trống
Khí thế bốc rầm rầm
Tay giơ cao nắm đấm
Quyết tâm và quyết tâm(!)

Bạn đọc Lê Anh Dũng (Hà Nội) hỏi: “Trong bài “LƯỢT dắt với hoa cài” “LƯỢT” nghĩa là gì?”, tác giả TP dẫn lời bài hát “... Hình em, tóc ngang vai lượt dắt với hoa cài/Nét mi cong viền khóe mắt u hoài…”, và cho rằng, hát “lược giắt với hoa cài” là sai.

Thời điểm 07h57 sáng 22/7 (theo giờ Hà Nội) đi vào lịch sử bóng đá Việt Nam khi Quốc kỳ và Quốc ca Việt Nam bài "Tiến Quân Ca" lần đầu tiên được cất lên ở đấu trường World Cup nữ 2023.
 

Phiên tòa xét xử cựu Giám đốc BV Tim Hà Nội Nguyễn Quang Tuấn vừa khép lại. Nhiều người đã bày tỏ thái độ chua chát, tiếc thương cho một tài năng phải chịu án phạt tù giam mặc dù được tòa áp dụng hình phạt dưới mức đề nghị của Viện kiểm sát.

Giữa trưa đầy nắng Sài Gòn chị bán cà phê vỉa hè chợt nói, sắp tháng chạp rồi nè. Thốt nhiên lòng se lại. Ừ nhỉ, tháng chạp sắp về rồi. Mưa phùn sắp về với Hà Nội rồi.

Thế là đã tròn 50 năm quân và dân ta chiến thắng cuộc tập kích chiến lược bằng B-52 của Mỹ trên bầu trời Hà Nội cuối tháng 12/1972. Tầm vóc của chiến thắng ấy được ví như một “Điện Biên phủ trên không”.
 

Sau 12 ngày đêm chiến đấu anh dũng tuyệt vời từ 18 đến 30/12/1972, quân và dân ta đã bắn rơi 81 máy bay, trong đó có 34 “pháo đài bay” B-52 (riêng Hà Nội bắn rơi 25 chiếc B-52), 5 máy bay F.111, 42 máy bay chiến thuật các loại,…; tiêu diệt và bắt sống gần 100 phi công; buộc Tổng thống Mỹ Ních-xơn phải tuyên bố ngừng ném bom từ vĩ tuyến 20 trở ra và họp lại Hội nghị Pari về Việt Nam.

Dư luận “choáng” bởi những hình ảnh đăng tải trên các báo và được mạng xã hội chia sẻ về buổi lễ trao bằng tốt nghiệp đại học chính quy năm 2022 cho gần 1.000 tân cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ của Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) hôm 29/7.

Nói “liệt sĩ vô danh” nhưng thực ra không liệt sĩ nào là vô danh. Người dân Việt từ lâu đều đã dành cảm xúc thiêng liêng, lòng biết ơn vô hạn đối với liệt sĩ có danh cũng như liệt sĩ vô danh.  

Chùa Phúc Khánh thường được gọi là chùa Sở, tọa lạc tại số 382 Tây Sơn, phường Thịnh Quang, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.
 

Chùa Hà có tên chữ là Thánh Đức tự, trước kia thuộc làng Dịch Vọng (tên nôm là làng Vòng), huyện Từ Liêm, nay thuộc phố Chùa Hà, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
 

Sau khi xét duyệt và chọn lọc kỹ lưỡng, BGK cuộc thi "Ký ức Tết trong tôi" đã chọn được 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 5 giải Khuyến khích. Lễ trao giải diễn ra lúc 15h, ngày 3/3 tại Hà Nội.
 

- Tháng 7/1925, cụ Phan Bội Châu bị bắt ở Thượng Hải (Trung Quốc). Ngày 23/11/1925, cụ bị tòa án của thực dân Pháp ở Hà Nội xử khổ sai chung thân, nhưng ngay sau đó cụ được Toàn quyền Đông Dương Varenne ân xá. Ngày 25/11/1925, cụ rời Hà Nội về Huế. Trên đường cụ đã dừng lại ở Vinh để thăm hai người con trai, rồi lại tiếp tục hành trình.
 

Cựu chủ tịch Hà Nội ông Nguyễn Đức Chung:"Để xứng đáng với sự tín nhiệm đó chúng tôi nguyện tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nỗ lực phấn đấu cao nhất để thụa hiện tốt nhất nhiệm vụ và quyền hạn mà pháp luật quy định, để xứng đáng với sự tin yêu, kỳ vọng của lãnh đạo các cấp, các vị đại biểu HĐND thành phố, các cử tri và nhân dân Thủ đô".

- Loa Thành hay thành Cổ Loa vẫn mặc định được coi là tọa lạc ở xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội. Đó là kinh đô của An Dương Vương từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên.

Tiến tới Hội nghị Văn hóa toàn quốc ngày 24.11.2021 tại Hà Nội, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều – Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam đã có tham luận được trích đăng một phần trên Báo Nhân Dân ngày 22.11.2021. Sau đây xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài tham luận của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều.
 

Chuyện đoàn làm phim hài Tết bôi trát, làm mới giếng cổ ở Đường Lâm (Hà Nội) xảy ra mấy hôm trước lại gióng lên hồi chuông cảnh báo về cách hành xử đối với di sản văn hóa của cha ông.
 

Để thực hiện các đề án nói trên, Hà Nội cần đầu tư 2.646 tỉ đồng cho 87 trạm thu phí đặt tại 68 vị trí (từ vành đai 3 vào trung tâm), TP.HCM  cần 2.274 tỉ đồng.

- Sau ngày nước nhà thống nhất, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã ra Hà Nội gặp nhạc sĩ Văn Cao. Cuộc gặp này đã mở ra tình bạn vong niên giữa hai nhạc sĩ lớn của hai miền Nam-Bắc, như tri âm gặp tri âm.

Chùm thơ 3 bài của Nguyễn Duy Xuân đăng cùng 5 tác giả khác trên trang của Hội Nhà văn Hà Nội, ngày 2-9-2021.

- Trung tướng Trần Độ tên thật là Tạ Ngọc Phách, bí danh Chín Vinh, sinh năm 1923 ở tỉnh Thái Bình, mất năm 2002 tại Hà Nội.
 

Tối 8-8, UBND TP Hà Nội ra quy định mới về việc siết chặt cấp và sử dụng giấy đi đường trong thời gian giãn cách xã hội toàn TP.

Lời dẫn của Phạm Tôn: Nhà văn Sơn Tùng có nhã ý “ký thác” toàn bộ những sưu tầm của ông trong nhiều năm “Về mối thân tình giữa Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh với Thượng Chi – Phạm Quỳnh” mà ông trân trọng gọi là “bậc danh nhân văn hóa” cho “nhạc sĩ Phạm Tuyên và gia đình kính quí”. Tập tư liệu chép tay quý giá này tròn 20 trang, viết xong ngày 8/12/2008, tức 12/11 Mậu Tý, tại Hà Nội – Chiếu Văn.

- Theo PGS-TS Phạm Xuân Thạch (Đại học Quốc gia Hà Nội), nhà văn Nguyễn Xuân Khánh trong những trang viết của mình là một người có tinh thần dân tộc chủ nghĩa.
 

Tháng tư, khi Hà Nội chuẩn bị đón một mùa hè mới, với những tiếng ve ngân gắn với bao thế hệ học trò, khi những nụ loa kèn, loài hoa đặc trưng của Hà Nội xòe cánh, xòe cánh ngỡ ngàng, vừa nở vừa khép nép trong sự trinh bạch, Hà Nội đã giật mình khe khẽ tiễn đưa một người con tài hoa, một người con sinh ra trong cái nôi âm nhạc và gắn bó với thi ca, người đã gửi lại tất cả để “vào mặt trận lúc mùa ve đang kêu” với hành trang là những vần thơ tuổi trẻ – nhà thơ, nhà biên kịch Hoàng Nhuận Cầm.
 

Vanvn- Mà thơ là nợ, mà tình là đau là câu thơ Hoàng Nhuận Cầm viết tặng bạn anh, nhà thơ liệt sỹ Vũ Đình Văn. Hoàng Nhuận Cầm, Vũ Đình Văn, Nguyễn Văn Thạc cũng như hàng ngàn sinh viên khoảng mười chín, đôi mươi đang học dở hoặc vừa mới tốt nghiệp Đại học, đúng lúc chiến tranh đang vào hồi quyết liệt. Hậu phương đã dâng “những dòng máu tươi nhất” cho mặt trận. Vũ Đình Văn vào bộ đội tên lửa, rong ruổi dọc miền Trung, rồi quay ra Hà Nội trong những ngày B52 năm 1972, và hy sinh ngay tại mặt trận phía tây thành phố, để lại những câu thơ nhói buốt tận sâu trong tâm can người đương thời.

Vanvn- Tháng tư, khi Hà Nội chuẩn bị đón một mùa hè mới, với những tiếng ve ngân gắn với bao thế hệ học trò, khi những nụ loa kèn, loài hoa đặc trưng của Hà Nội xòe cánh, xòe cánh ngỡ ngàng, vừa nở vừa khép nép trong sự trinh bạch, Hà Nội đã giật mình khe khẽ tiễn đưa một người con tài hoa, một người con sinh ra trong cái nôi âm nhạc và gắn bó với thi ca, người đã gửi lại tất cả để “vào mặt trận lúc mùa ve đang kêu” với hành trang là những vần thơ tuổi trẻ – nhà thơ, nhà biên kịch Hoàng Nhuận Cầm.

Vanvn- Nhà văn Hữu Mai (1926 – 2007) tên khai sinh là Trần Hữu Mai, sinh tại Nam Định, vùng đất có nhiều văn nhân nổi tiếng. Tính từ năm 1946 khi tham gia tự vệ thành tại Hà Nội đến 1983 rời quân ngũ với quân hàm Đại tá (sang công tác tại Hội Nhà văn), thì ông có gần bốn mươi năm gắn bó với quân đội. Đã in khoảng 60 đầu sách với những tác phẩm: Cao điểm cuối cùng (tiểu thuyết, 1960), Vùng trời (tiểu thuyết, 3 tập, 1975, 1976, 1980), Ông cố vấn (tiểu thuyết, 3 tập, 1985, 1987, 1990)…

Lời dẫn: Đây là hai bài viết của học giả Phạm Quỳnh. Hai bài này đều theo bản in trong Phạm Quỳnh – Tiểu luận viết bằng tiếng Pháp trong thời gian 1922-1932 của Nhà xuất bản Tri Thức xuất bản năm 2007 tại Hà Nội. Xin trân trọng giới tiệu cùng bạn đọc. Bản dịch của Nguyên Ngọc.

Chùa Trấn Quốc có lịch sử lâu đời nhất của Hà Nội, cũng là một trong những ngôi chùa cổ nhất Việt Nam, được xây dựng từ thời Lý Nam Đế (544 - 548), thuộc phường Yên Hoa (nay là Yên Phụ) với tên là chùa Khai Quốc (mở nước).

Chúng tôi đã có loạt bài viết chỉ ra hàng trăm lỗi chính tả trong hai cuốn từ điển vừa nêu, trong đó cuốn xuất bản năm 2018, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội đã buộc phải thu hồi.

-Tôi được thụ giáo “không chính thức” thầy Phan Ngọc có lẽ là một cơ duyên mà tôi không biết trước. Hồi ấy, cuối năm 1973, tôi trở thành sinh viên của khoa Ngữ Văn Đại học Tổng hợp Hà Nội cho đến cuối năm 1977 thì chúng tôi tốt nghiệp khóa học này. Sau đó tháng 5 năm 1978, tôi cùng một vài bạn bè khác cùng khóa Ngữ Văn 18 được Khoa và Nhà trường giữ lại làm cán bộ giảng dạy. Bắt đầu từ thời gian ấy, tôi mới biết đến thầy Phan Ngọc.

Từ điển chính tả tiếng Việt (GS.TS Nguyễn Văn Khang - NXB Đại học Quốc gia Hà Nội – 2018, 806 trang, khổ 10.5 x 18cm; đơn vị liên kết Công ty TNHH Văn hoá Minh Tân – Nhà sách Minh Thắng).
 

Bà Virginia Foote, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Hà Nội không thể quên bữa tối tại Nhà khách Chính phủ cách đây 31 năm giữa Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch và nguyên Đại sứ Mỹ tại Lào William H. Sullivan.

Đó là vào giữa năm 1999, lần đầu tiên tôi gặp Đặng Xuân Xuyến tại Nhà sách Bảo Thắng ở 276 phố Huế, Hà Nội. Cảm giác ban đầu, đập ngay vào mắt tôi: Cửa hàng bày biện rất khang trang, rất nhiều sách, nhiều chủng loại...

Sau Hà Nội, đến lượt các tỉnh Quảng Ninh, Thái Bình, Quảng Nam và nhiều địa phương khác có chuyện lùm xùm về giá cả mua bán hệ thống xét nghiệm Realtime PCR.

Hàng năm, cứ vào mùng Sáu tháng Giêng âm lịch, nhân dân xã Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội lại tưng bừng mở hội để tưởng nhớ công lao của An Dương Vương, người tạo lập ra nhà nước Âu Lạc.

Công trình số 9A Nguyễn Gia Thiều, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội chỉ là một trong muôn vàn công trình vi phạm trật tự xây dựng (TTXD) đang rất phổ biến khắp cả nước hiện nay.

Báo chí, dư luận và các chuyên gia đang tranh cãi về việc bộ GTVT chủ trương lập dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đi qua 8 tỉnh, TP có vốn đầu tư ước khoảng 100.000 tỉ đồng.
 

Cha viết những dòng thơ từ quê hương, nơi mẹ con sinh nở
Chốn chôn rau, cắt rốn... của con
Hà Nội mùa này sắp bước vào đông

Quảng trường Ba Đình là quảng trường lớn nhất Việt Nam. Đây là một địa danh nổi tiếng của Thủ đô Hà Nội, nơi đã diễn ra thời khắc lịch sử khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân Chủ Cộng hòa cách đây hơn 7 thập kỷ.

TTO - Ít ai biết rằng 8 ngày trước khi Bác Hồ qua đời, Bác còn gửi một lá thư tới Tổng thống Mỹ Richard Nixon với lời lẽ đanh thép yêu cầu Mỹ rút quân khỏi Việt Nam, cho tới khi lá thư ấy lần đầu được công bố vào hôm nay 28-8 tại Hà Nội.
 

Cuốn sách Sự thật về quan hệ Việt Nam – Trung Quốc trong 30 năm qua là một văn kiện quan trọng của Bộ Ngoại giao nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được công bố ngày 4 tháng 10 năm 1979 nhằm vạch trần bộ mặt phản động của bọn bành trướng Bắc Kinh đối với nước ta trong suốt một thời gian dài. Cuốn sách này gồm toàn văn bản văn kiện nói trên.  
Hà Nội /Tháng 10 năm 1979/Nhà Xuất Bản Sự Thật

Đó là những gì thể hiện chính xác nhất vào lúc này khi nói về lá đơn xin tái ngũ của sinh viên Nguyễn Chiều – Đại học Tổng hợp Hà Nội – cách đây 40 năm. Giờ đã nghỉ hưu, nhưng những ký ức về những ngày tháng cam go, nhưng đầy oai hùng trong khí thế hừng hừng chiến đấu của dân tộc, trong tâm cựu sinh viên này vẫn thổn thức.

Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Nhạc sĩ VN, quê Diễn Châu, Nghệ An đã từ trần vào hồi 19g50 ngày 7/1/2019, thọ 72 tuổi, Lễ viêng từ 12g -13g30 ngày 9/1/2019 tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội. VANVN.NET xin chia buồn sâu sắc với gia đình ông và bạn bè.

Anh không về Hà Nội Tết này em
Bao kỷ niệm...thôi, chôn vào dĩ vãng
Yêu là chết...là biệt ly...đứt đoạn...
Anh không về Hà Nội Tết này em.

Cách đây 110 năm, một số nhà trí thức yêu nước tiên tiến đã thành lập trường Đông Kinh Nghĩa Thục (ĐKNT) tại Hà Nội, khởi đầu một phong trào yêu nước chống phong kiến chống thực dân với tính chất hoàn toàn mới chưa từng thấy trong lịch sử Việt Nam.

Cái hay ở đây là sự cảm của nhà thơ về mưa đêm Hà Nội. Nhà thơ không chỉ nghe mà còn “ngửi” được, “nhìn” được hương mưa đêm dìu dịu của Hà Nội qua bảng lảng, dìu dặt của tiếng dương cầm.

Lời dẫn: Nhà văn Lê Lựu sinh ngày 12 tháng 12 năm 1942 tại xã Tân Châu, huyện Khoái Châu - Hưng Yên, là một nhà văn Việt Nam, thành viên của Hội nhà văn Việt Nam từ năm 1974, chuyên về tiểu thuyết và truyện ngắn, tiêu biểu là Thời xa vắng . Ông hiện nay đang đảm nhiệm chức Giám đốc của Trung tâm Văn hóa Doanh nhân tại Hà Nội. “Chuyện Làng Cuội” là cuốn tiểu thuyết lớn thứ hai của đời văn Lê Lựu.

Xưa nay người làm thơ rất mừng gặp được người thơ mới/ cái tứ lạ, với cấu trúc độc đáo như bài «Hà Nội quê tôi» ngôn ngữ tinh luyện, câu chữ như nén chặt để rồi thoát xác thành hồn thơ cất cánh «Tấm gương trong mây hất tóc rối trời cho tôi hiểu vì đâu tình yêu người Hà Nội vời vợi mênh mang».

- Cha tôi là nhà báo - nhà văn Phan Khôi. Ông sinh ngày 6-10-1887 tại làng Bảo An, huyện Điện Bàn (Quảng Nam) và mất tại Hà Nội ngày 16-1-1959, thọ 72 tuổi.

Nhà văn Lê Mai (Hà Nội) vốn là một thương binh chống Mỹ, sống một mình ẩn dật, cô đơn. Ông lặng lẽ quan sát, chiêm nghiệm thời cuộc, viết lên những trang văn sống động đầy tính hiện thực mang tính phúng dụ.

Hà Nội vừa đặt ra chỉ tiêu phòng, chống mại dâm trên địa bàn thành phố năm 2017 là xử phạt 500 lượt người bán dâm.

Sáng 22-2 tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo trung ương tổ chức buổi thông tin khoa học “Một số thành tựu mới trong nghiên cứu lịch sử VN” do GS.NGND Phan Huy Lê - chủ tịch danh dự Hội Khoa học lịch sử VN - trình bày.