Cuộc chiến giành lại vỉa hè: Khi chính quyền thực sự vì dân

Hơn một tháng nay, dư luận hồi hộp theo dõi "cuộc chiến" giành lại vỉa hè cho người đi bộ ở quận 1, TP. Hồ Chí Minh.

Báo chí gọi đây là "cuộc chiến" quả không sai vì tính chất phức tạp của nó, nhưng sự vào cuộc quyết liệt (đúng nghĩa của từ này) của lãnh đạo quận trong thời gian qua mới cho thấy rõ nó đúng là một "cuộc chiến" chống lại sự tùy tiện, coi thường luật pháp và thái độ bàng quan, vô trách nhiệm từ nhiều phía.

Việc giải tỏa vỉa hè đã từng diễn ra bao nhiêu năm nay với những cuộc ra quân rầm rộ nhưng rồi tất cả đâu lại vào đấy bởi cách thực thi công vụ theo kiểu đầu voi đuôi chuột hoặc đánh trống bỏ dùi.

Nguyên nhân của những lần thất bại đó thật dễ hiểu: Sự cả nể của lực lượng chức năng, sự thiếu quyết liệt của chính quyền hay nói cách khác gói gọn trong mấy chữ "ngại đụng chạm".

Chính vì cái sự ngại này mà không chỉ việc giải tỏa vỉa hè, nhiều vụ việc vi phạm pháp luật ở các lĩnh vực khác cũng rơi vào tình trạng để lâu cứt trâu hóa bùn.

Bởi thế, việc giải tỏa vỉa hè lâu nay có thể nói là làm cho có chuyện, nặng hình thức, phô trương, và nói chung là thất bại.

Công việc này như trên đã nói, sẽ đụng chạm đến quyền lợi của nhiều người, nhiều thành phần, cá nhân có, tập thể có, cơ quan nhà nước có. Giải phóng vỉa hè sẽ làm "mất" đi quyền lợi - thứ quyền lợi có được một cách bất hợp pháp nhờ chiếm dụng tài sản công là vỉa hè.

Đã có không ít những lí sự cùn biện bạch cho hành vi vi phạm pháp luật này, kiểu như "làm mất miếng cơm của nhiều người nghèo", hoặc là thách thức, chống trả lại lực lượng chức năng thi hành nhiệm vụ.

Cho nên, "thành tích" của những đợt ra quân rầm rộ trước đây, rốt cuộc chỉ là tịch thu được mấy mẹt hoa quả, gánh hàng rong của mấy bà, mấy chị từ dưới quê lên đang vất vả vật lộn với cuộc mưu sinh hằng ngày.

Nhưng lần này thì khác. Quyết liệt, không nể nang, xử lí công bằng là tư tưởng chỉ đạo "cuộc chiến" không tiếng súng này của quận 1. Nhưng nhân tố hết sức quan trọng nếu thiếu nó, cuộc chiến giành vỉa hè cho người đi bộ lại đi theo con đường cũ. Đó là vai trò của người lãnh đạo, ở đây phải nói thẳng là Phó chủ tịch UBND quận 1 Đoàn Ngọc Hải, người đang được dư luận quan tâm, ủng hộ.

Suốt hơn một tháng qua, vị phó chủ tịch quận này luôn luôn có mặt tại hiện trường để trực tiếp xử lí công việc.

Khi Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thành Phong hỏi: Tại sao không giao cho các phường? Ông Hải trả lời: Chúng tôi có giao nhưng làm chậm quá nên phải trực tiếp xắn tay vô làm.

Chủ tịch TP tán thành: Phải làm thiệt như thế mới được! Giờ này mà còn ngồi bàn để chỉ đạo là không 'ăn'.

Thế mới biết, vai trò của người lãnh đạo "xắn tay áo" cùng làm với cấp dưới quan trọng như thế nào trong cuộc chiến giành vỉa hè cam go này.

Dư luận ấn tượng với những câu nói của vị phó chủ tịch quận: “Không lấy lại được vỉa hè tôi cởi áo từ quan”; “Hôm nay quận 1 sẽ làm các cơ quan nhà nước trước, để các cơ quan nhà nước phải là nơi làm gương chứ không thể mình cứ đi đập nhà dân trong khi cơ quan nhà nước mình không đập”; "Bây giờ ai cũng rút kinh nghiệm hết thì xã hội này nó loạn".

Và ông Hải cùng đoàn quân của ông đã làm được điều mà người dân mong đợi: Giải tỏa vỉa hè không nể nang ai nếu vi phạm. Từ xe biển xanh, xe sang, mô hình gà khổng lồ đến sư tử đá; từ trụ sở khu phố, chốt công an bảo vệ ngân hàng đến hàng rào xích kiên cố đều bị tháo dỡ, cẩu đi.
Một hộ kinh doanh mắt kính bày tủ hàng tràn ra vỉa hè đoạn gần chợ Bến Thành, bị  yêu cầu tịch thu số hàng. Hộ này thắc mắc:"Tại sao các anh xuống xử lý mà không báo trước cho chúng tôi? Nếu các anh thu giữ, làm hư hỏng gì thì phải đền".

Nếu như trước đây, gặp trường hợp tương tự, đoàn giải tỏa sẽ chùn tay, kết quả là chỉ lập biên bản, phạt, hứa khắc phục để rồi xong đợt giải tỏa đâu lại vào đấy.

Còn lần này, vị phó chủ tịch quận vừa mềm dẻo thuyết phục, chỉ ra lỗi vi phạm lấn chiếm lề đường vừa kiên quyết bằng hành động, xử lí nghiêm minh.

Lời nói đi đôi với việc làm của Phó Chủ tịch quận Đoàn Ngọc Hải xuất phát từ cái tâm của người lãnh đạo đối với cương vị được giao, điều mà ông đã khẳng định với báo giới: Sẽ làm quyết liệt và liên tục chứ không “đánh trống bỏ dùi” hay làm cho có phong trào, làm để nổi tiếng...

Có lẽ vì thế mà suốt hơn một tháng qua, theo dõi phản ứng của dư luận trên các phương tiện truyền thông về cách làm của quận 1, có thể khẳng định rằng, người dân hoàn toàn đồng tình ủng hộ và tin tưởng chính quyền sẽ lập lại trật tự đô thị, trả vỉa hè cho người đi bộ, tạo bước đột phá trong việc chỉnh trang bộ mặt của thành phố Hồ Chí Minh.

Cuộc chiến giải tỏa vỉa hè của lãnh đạo và chính quyền quận 1 đã chứng minh một điều: Nếu chính quyền vì dân hành động thì việc dù khó đến mấy cũng làm được. Đây sẽ là động lực để các quận huyện khác ở TP. Hồ Chí Minh cũng như cả nước đồng hành cùng quận 1.

Tin vui mới nhất trong vài ngày nay là quận 3, quận Bình Tân và nhiều quận khác, rồi tít xa ngoài Bắc cả ngàn cây số, Hà Nội cũng đã ra quân dọn dẹp vỉa hè cho người đi bộ.

Hi vọng hiện tượng quận 1 sẽ tạo nên hiệu ứng đô mi nô trong bước chuyển mình hướng tới việc xây dựng những đô thị văn minh hiện đại của cả nước. Khi chính quyền thực sự vì dân thì mục tiêu tưởng như xa vời đó đã nằm trong tầm tay của những người lãnh đạo có tâm có tầm vì đất nước.

27-2-2017
Nguyễn Duy xuân
Đăng LĐO: http://laodong.com.vn/dien-dan/cuoc-chien-gianh-lai-via-he-khi-chinh-quyen-thuc-su-vi-dan-642683.bld