Nghe đọc: Nghiên cứu sinh với khát vọng ươm mầm tài năng Hóa học cho trí tuệ Việt

Thứ tư - 24/12/2025 02:47

Năm 2021 sau một thời gian tìm kiếm chương trình Tiến sĩ, Duy Việt nhận được lời mời nhập học chương trình Tiến sĩ Hóa hữu cơ và Hóa dược với học bổng toàn phần cho suốt quá trình học của các đại học danh tiếng ở Mỹ như Đại học Illinois tại Chicago, Đại học Kansas, Đại học Florida, Đại học Purdue…

Nghe đọc văn bản:

ThS.DS. Võ Duy Việt, chàng trai quê ở Bình Định, hiện là Nghiên cứu sinh ngành Hóa học hữu cơ tại Đại học Illinois (Chicago, Hoa Kỳ). Anh vừa xuất sắc giành chiến thắng cuộc thi Compound Challenge do Merck tổ chức (công ty Dược phẩm và Hóa chất hàng đầu thế giới, trụ sở tại Đức), trở thành người đầu tiên với tư cách cá nhân giành giải thưởng Merck 5th Compound Challenge danh giá.

Con đường đi đến thành công bước đầu của Duy Việt hôm nay đã được anh ấp ủ và quyết tâm phấn đấu ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường phổ thông với thành tích xuất sắc giành Huy chương đồng kỳ thi Olympic Hóa học Quốc tế lần thứ 43 năm 2011 tổ chức tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ(*).

Giành học bổng toàn phần các trường đại học Mỹ

Năm 2021 sau một thời gian tìm kiếm chương trình Tiến sĩ, Duy Việt nhận được lời mời nhập học chương trình Tiến sĩ Hóa hữu cơ và Hóa dược với học bổng toàn phần cho suốt quá trình học của các đại học danh tiếng ở Mỹ như Đại học Illinois tại Chicago, Đại học Kansas, Đại học Florida, Đại học Purdue… Anh đã quyết định chọn Đại học Illinois vì thấy hứng thú và phù hợp với hướng nghiên cứu tại lab của Giáo sư hướng dẫn Daesung Lee. Ngoài học bổng toàn phần, anh còn được nhận thêm học bổng Wonhwa Cho, dành cho sinh viên đầu vào xuất sắc với $10,000 trong 2 năm. “Chicago – Windy City nơi Đại học Illinois đứng chân, là thành phố lớn năng động có nhiều cơ hội giao lưu, hợp tác, cũng như tiện lợi hơn cho cuộc sống nghiên cứu sinh sau này”, Duy Việt chia sẻ.

Chàng trai xứ “Nẫu” có thành tích học tập và nghiên cứu khoa học đáng nể

Ngay từ hồi còn học phổ thông rồi sau đó là đại học, Duy Việt đã bộc lộ năng khiếu và đam mê nghiên cứu khoa học. Anh từng giành Giải nhất Giải thưởng Eureka, Huy chương vàng cuộc thi thiết kế, xây dựng, ứng dụng; Huy chương đồng kỳ thi Olympic Hóa học quốc tế lần thứ 43 dành cho học sinh THPT. Giành học bổng Odon-Vallet dành cho sinh viên nghiên cứu khoa học, Giải nhất Hội nghị khoa học kỹ thuật trẻ toàn quốc.

Trong thời gian học Thạc sĩ tại Đại học Quốc gia Kangwon (Hàn Quốc), Duy Việt công bố nhiều công trình về tổng hợp, thiết kế, và thử hoạt tính các hoạt chất tiềm năng ức chế thụ thể DPP-IV, ứng dụng trong việc nghiên cứu và phát triển các thuốc mới điều trị đái tháo đường, tiêu biểu như: “1, 2, 3‐Triazole analogs with bulky and conformationally rigid substructures: Synthesis and in vitro evaluation as DPP‐4 inhibitors” (DOI: 10.1002/bkcs.12677), “Synthesis, In Vitro Evaluation, and Computational Simulations Studies of 1,2,3-Triazole Analogues as DPP-4 Inhibitors” (DOI: 10.1016/j.bmc.2020.115861).

Đặc biệt chỉ trong năm 2024, Duy Việt đã công bố 2 bài báo khoa học trên tạp chí Organic Letters của Hội hóa học Hoa Kỳ gồm: “Selectivity in the Formal [2 + 2 + 2] Cycloaromatization of Enyne–Allenes Generated by the Alder-ene Reaction from Triynes” (DOI: 10.1021/acs.orglett.4c01649), và “Reactivity of Enyne-Allenes Generated via an Alder-ene Reaction” (DOI: 10.1021/acs.orglett.3c03696). Trong đó, bài báo thứ 2 được Tổng biên tập tạp chí và các phản biện đánh giá rất cao và được chọn làm trang bìa của số báo. Điều đặc biệt hơn, trang bìa số báo này được thiết kế dựa trên cảm hứng từ mối liên hệ giữa việc nấu bánh chưng, bánh tét Tết cổ truyền của dân tộc và cách thiết lập phản ứng của bài báo, như một cách tiếp cận đặc biệt để quảng bá hình ảnh Tết Việt và văn hóa Việt đến cộng đồng khoa học quốc tế.

Ngoài những công bố nói trên, NCS Võ Duy Việt còn là tác giả chính của một chương trong cuốn sách về hóa học hữu cơ được nhà xuất bản Elsevier (Hà Lan) ấn hành. Cuốn sách này như là một cuốn bách khoa toàn thư về Hóa hữu cơ, nơi quy tụ những nhà hóa học nổi tiếng trên thế giới đồng biên tập (DOI: 10.1016/B978-0-323-96025-0.00055-7).

Trong năm 2024, Duy Việt được Đại học Illinois tại Chicago đề cử làm thành viên của The National Society of Leadership and Success (tạm dịch: Hội lãnh đạo và thành công toàn quốc). Đây là một trong những hội lớn nhất và danh giá nhất tại Hoa Kỳ với hơn 800 đại học thành viên trên khắp nước Mỹ.

Giành giải thưởng Merck 5th Compound Challenge

Mới đây nhất, Duy Việt đã xuất sắc chiến thắng cuộc thi Compound Challenge do Merck tổ chức (công ty Dược phẩm và Hóa chất hàng đầu thế giới, trụ sở tại Đức). Điều đặc biệt ở chỗ, anh là người đầu tiên một mình chiếm giữ giải thưởng danh giá 10,000 EURO của cuộc thi.

Cuộc thi này thi diễn ra hằng năm với sức hút lớn và tỉ lệ cạnh tranh khốc liệt bởi có đến vài trăm đội (~ 300 đội) đăng ký tham dự, quy tụ những nhà hóa học hàng đầu đến từ các tên tuổi lớn như Caltech, Max-Planck, Oxford, Cambridge, Yale,…

Theo thể lệ cuộc thi, Ban tổ chức cho trước cấu trúc hợp chất tự nhiên, các đội dự thi có 48 giờ để đề xuất quy trình tổng hợp trên giấy và nộp lại. Sau đó sẽ qua nhiều vòng chấm và đánh giá của ban giáo khảo cũng như tư vấn từ các chuyên gia đầu ngành. 3 quy trình tốt nhất sẽ được thực nghiệm từ bên thứ 3 độc lập. Người chiến thắng là người tìm ra quy trình tốt nhất có thể tổng hợp đúng và hiệu quả hợp chất đã đề ra.
(Link: https://www.emdgroup.com/.../350c.../compound-synthesis.html)

Khát vọng đưa trí tuệ Việt vươn tầm thế giới

Võ Duy Việt tâm sự: Khi nhận được tin mình chiến thắng giải thưởng Merck 5th Compound Challenge, anh vô cùng bất ngờ nhưng cũng rất tự hào bởi giải thưởng này là minh chứng cho trí tuệ Việt có thể sánh vai cùng các cường quốc năm châu về Hóa hữu cơ.

Duy Việt đã nảy sinh ý tưởng chia sẻ với cộng đồng bằng việc tạo sân chơi, ươm mầm tài năng Hóa Hữu cơ - Hóa tổng hợp. Anh đã phối hợp với một số thành viên trong cộng đồng hóa học Việt Nam (VOSN), trích một phần số tiền thưởng đã giành được để tổ chức một cuộc thi tương tự Merck với giải thưởng duy nhất 10 triệu VNĐ cho đề xuất tổng hợp xuất sắc nhất mang tên Vietnam Organic Synthesis Challenge (VOSC).

Sau một tháng phát động, cuộc thi VOSC lần thứ nhất đã thành công tốt đẹp với đêm chung kết diễn ra tối 30/12/2024. Do chất lượng xuất sắc của các bài thi nên Ban tổ chức đã trao hai giải đồng hạng cho team Khoa học tự nhiên Thành phố Hồ Chí Minh và team Thần rùa (Mỹ, Singapore, Việt Nam).

Chia sẻ về thành công của VOSC, Duy Việt tâm sự: “Hy vọng VOSC sẽ được duy trì trở thành sân chơi bổ ích hàng năm cho những bạn trẻ Việt Nam yêu thích tổng hợp hữu cơ, không chỉ ở trong nước mà còn ở ngoài nước; chung tay ươm mầm những Chemist tương lai cho trí tuệ Việt. Đây cũng là mục đích lớn nhất của mình và cả team khi tổ chức cuộc thi này”.
(Link đến website chính thức của cuộc thi và form đăng ký: https://icylandscape.wixsite.com/vietnam-organic-synt).

Tháng 1/2025
Nguyễn Duy Xuân
(*) Báo Bình Định: https://baobinhdinh.vn/danhchobantre/2011/7/113560/

Hình ảnh minh họa (do nhân vật cung cấp):

duy viet