Sửa sai sách Cánh diều, vì ai?

Thứ hai - 19/10/2020 20:20
Trước mắt, ngay lập tức thu hồi sách Tiếng Việt Cánh diều và sử dụng lại bộ sách Tiếng Việt 2000 như đề xuất của nhà giáo Nguyễn Trọng Bình. Sau đó tổ chức biên soạn lại sách giáo khoa trên cơ sở khung quy định của Bộ GD-ĐT, theo hướng xã hội hóa nhưng với quy trình giám sát chặt chẽ, minh bạch, khách quan, quy tụ được người tài đức tham gia.
Sửa sai sách Cánh diều, vì ai?

Truyền thông hôm 15-10 vừa cho biết kết quả cuộc làm việc giữa hội đồng thẩm định sách giáo khoa lớp 1 môn tiếng Việt và nhóm tác giả của sách giáo khoa Cánh diều theo yêu cầu của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT.

Theo đó, hội đồng thẩm định và nhóm tác giả đã thống nhất: Chỉnh sửa, bổ sung ngữ liệu để giáo viên có thể thay thế một số đoạn/bài đọc cho phù hợp hơn với học sinh lớp 1 như bài "Cua, cò và đàn cá" trang 115, bài "Hai con ngựa" trang 157, bài "Lừa, thỏ và cọp" trang 163… Đồng thời thay thế một số từ ngữ khó hiểu, ít dùng như từ "nhá", "nom", "quà… quà", "chén"… chọn văn bản thay thế truyện ngụ ngôn hoặc các đoạn/bài "đa nghĩa". Việc chỉnh sửa, hiệu đính phải xong trước ngày 15-11-2020 để Bộ trưởng Bộ GD-ĐT xem xét phê duyệt.[1]

Thông tin nói trên, một lần nữa khiến dư luận thất vọng.
 
Về sai sót của bộ sách Tiếng Việt 1 Cánh diều, chúng tôi thôi không bàn thêm nữa vì dư luận đã chỉ ra quá đầy đủ và rõ ràng. Vấn đề đặt ra bây giờ là sửa như thế nào và sửa vì ai?

Nhiều ý kiến cho rằng nên thu hồi bộ sách Tiếng Việt 1 Cánh diều bởi nó mắc phải những sai sót nghiêm trọng: Xác định chưa đầy đủ mục đích của giáo dục, chọn sai đối tượng làm bài học, ngữ liệu dạy học thiếu chuẩn mực về tri thức và văn hóa, lạm dụng chuyện ngụ ngôn nhất là ngụ ngôn nước ngoài,…

Bởi thế, sửa lỗi như cách làm nói trên của hội đồng thẩm định và nhóm tác giả là mang tính chắp vá, chữa cháy, không giải quyết được tận gốc rễ vấn đề. Và với thời gian ngắn ngủi, gấp gáp, không loại trừ khả năng cái sảy nảy cái ung, kết quả của việc sửa lỗi sẽ còn tệ hơn.

Về xử lý sai sót của sách Tiếng Việt 1 Cánh diều, Bộ nên tham khảo đề xuất của nhà giáo Nguyễn Trọng Bình ở Cần Thơ. Theo ông, “để đảm bảo tiến độ học tập của học sinh tôi cho rằng giải pháp khả dĩ và tối ưu nhất sau khi thu hồi sách Tiếng Việt Cánh Diều là nên sử dụng lại bộ sách Tiếng Việt cũ được biên soạn theo chương trình cải cách năm 2000”.[2]

Là người đã từng giảng dạy môn Phương pháp dạy học Tiếng Việt ở tiểu học (theo chương trình cải cách 2000), tôi cho rằng đề nghị của nhà giáo Nguyễn Trọng Bình là hợp lý và khả thi, vừa không ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động dạy học của thầy và trò hiện nay (vì thầy cô đã dạy chương trình tiểu học 2000 từ năm học 2019-2020 trở về trước) vừa đảm bảo được tiến độ, nội dung chương trình năm học.
 
Về thời gian sửa lỗi, 30 ngày cho việc sàng lọc, chỉnh sửa một núi sạn của bộ sách Cánh diều mà báo chí và dư luận đã chỉ ra là khó khả thi. Sau 30 ngày kể từ 15-10-2020, nhóm tác giả và hội đồng thẩm định có dám đảm bảo sách Tiếng Việt 1 Cánh diều sẽ trở nên tốt hơn và đáp ứng được kỳ vọng của dư luận?

Bất kỳ giải pháp nào để sửa lỗi sách Cánh diều cũng phải lấy đối tượng học sinh lớp 1 làm trung tâm, tất cả vì học sinh thân yêu như khẩu hiệu vẫn chăng trang trọng nơi trường lớp.

Cách sửa lỗi sách Cánh diều như đề xuất của hội đồng thẩm định và nhóm tác giả, hoàn toàn không phải vì học sinh. Bởi những lỗi mà họ nêu ra để sửa chỉ là loại “sạn” tủn mủn. “Sạn” lớn nhất chính là sự yếu kém về nhiều mặt của bộ sách như phản ánh của dư luận mà chúng tôi đã nêu ở trên.

Muốn sửa được lỗi, thực chất là làm lại từ đầu, phải có thời gian tính bằng năm, thậm chí là nhiều năm. Mong Bộ GD-ĐT hãy tham khảo cách làm sách giáo khoa của người Nhật.[3]

Trước mắt, ngay lập tức thu hồi sách Tiếng Việt Cánh diều và sử dụng lại bộ sách Tiếng Việt 2000 như đề xuất của nhà giáo Nguyễn Trọng Bình. Sau đó tổ chức biên soạn lại sách giáo khoa trên cơ sở khung quy định của Bộ GD-ĐT, theo hướng xã hội hóa nhưng với quy trình giám sát chặt chẽ, minh bạch, khách quan, quy tụ được người tài đức tham gia. Sách biên soan xong cần trưng bày để tham khảo ý kiến của các tầng lớp nhân dân. Bộ GD-ĐT là cấp cao nhất chịu trách nhiệm phê duyệt các bản thảo sách giáo khoa do các nhóm biên soạn sau khi đã được chuyên gia thẩm định kỹ càng, nghiêm túc.

Để thực hiện một quy trình như thế không khó lắm. Khó là ở chỗ “Chừng nào mà sách giáo khoa còn được viết bới một lô ‘xắc xông’ các tác giả 5 - 7 người như hiện nay, thì chừng đó đừng mong có được bộ sách giáo khoa xuất sắc. Và chừng nào còn đếm trang để tính kinh phí thì sách giáo khoa còn bị tiếp tục vẽ rồng vẽ rắn.” (TS. Nguyễn Ngọc Chu).[4]

Đây là cơ hội tốt nhất để chúng ta mạnh dạn sửa sai - sửa tận gốc rễ quy trình làm sách giáo khoa đã bộc lộ nhiều bất cập - vì một nền giáo dục nhân bản, dân tộc, và khai phóng.

16-10-2020
Nguyễn Duy Xuân
Tài liệu tham khảo:

[1]. https://tuoitre.vn/quyet-dinh-sua-mot-so-noi-dung-trong-sach-canh-dieu-la-noi-dung-nao-2020101517181206.htm
[2]. https://giaoduc.net.vn/giao-duc-24h/vi-sao-phai-thu-hoi-sach-tieng-viet-lop-1-canh-dieu-post212990.gd
[3]. https://giaoduc.net.vn/giao-duc-24h/xa-hoi-hoa-bien-soan-sach-giao-khoa-pho-thong-bai-hoc-tu-nhat-ban-post212936.gd?fbclid=IwAR2StHceyBRprW2K0QiSDa1O65fGj7ECa_YP750Gr7sjpSqFA5O4mxbdj58
[4]. https://www.facebook.com/chu.nguyenngoc/posts/2146393568827395



 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Theo dòng sự kiện

Xem tiếp...

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

MỜI QUẢNG CÁO
MỜI QUẢNG CÁO
50 năm Di chúc
“Việc gì lợi cho dân ta phải hết sức làm
Việc gì hại đến dân ta phải hết sức tránh”
Luong truy cap
LƯỢT TRUY CẬP TỪ 23-12-2016
  • Đang truy cập83
  • Máy chủ tìm kiếm9
  • Khách viếng thăm74
  • Hôm nay22,578
  • Tháng hiện tại385,378
  • Tổng lượt truy cập26,816,695
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây