Bài học “Cát Linh – Hà Đông” chưa đủ độ đắng chát hay sao?

Thứ tư - 04/12/2019 20:30
Báo chí, dư luận và các chuyên gia đang tranh cãi về việc bộ GTVT chủ trương lập dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đi qua 8 tỉnh, TP có vốn đầu tư ước khoảng 100.000 tỉ đồng.
 
Từ hôm thông tin này xuất hiện trên các phương tiện truyền thông, qua theo dõi phản ứng của dư luận, người viết bài này chưa tìm thấy một ý kiến nào tỏ sự đồng thuận với Bộ GTVT về dự án khủng này. Lãng phí và vô lý là hai từ có tần số xuất hiện nhiều nhất khi đề cập siêu dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Nhận định trên của báo chí, dư luận và các chuyên gia là có cơ sở bởi mấy lẽ:

Thứ nhất, theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, dự án này tốn quá nhiều tiền của. 100.000 tỉ đồng dù có huy động ở đâu thì rốt cuộc "dân cũng là người trả, những người nộp thuế là người phải trả".[1]

Thứ hai, nguồn ngân sách hiện rất hạn hẹp. Các đại dự án như đường cao tốc Bắc Nam, sân bay Long Thành, câu hỏi tiền ở đâu đang khiến chủ đầu đau đầu. Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cũng không ngoại lệ. Theo Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Đặng Ngọc Nghĩa (Thừa Thiên - Huế), "Tỉ lệ thành công của dự án rất thấp bởi trong bối cảnh ngân sách hạn hẹp, nhiều dự án vẫn đang trong tình trạng khan vốn, treo vốn thì Bộ GTVT lấy tiền đâu để làm?".[2]

Lập luận của lãnh đạo Bộ GTVT cho rằng đây là tuyến đường chiến lược, được ưu tiên đầu tư xây dựng để tạo bước phát triển kinh tế - xã hội đột phá trong khu vực chỉ là một cách nói để làm đẹp lòng dư luận.[3]

Thứ ba, thêm một dự án cho thấy sự mất cân đối trong quy hoạch mạng lưới đường cao tốc. Bộ GTVT chỉ chú trọng phát triển phía bắc, miền Trung, miền Nam ít được chú ý. Đặc biệt mạng lưới giao thông khu vực phía Nam và đồng bằng sông Cửu Long vẫn đang bị thiếu hụt hết sức nặng nề. 100.000 tỉ đồng này đầu tư cho giao thông cho miền Nam, hiệu quả sẽ thấy rõ.

Thứ tư, dự án này chưa cần thiết, không hiệu quả. PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Học viện Tài chính, cho rằng “Rất nhiều người nói Bộ GTVT là Bộ tiêu tiền mà không quan tâm tiền đó lấy từ đâu. Kể cả có đi vay được thì chúng ta cũng không thể cứ thế mà đi vay mãi. Trong khi, 100.000 tỉ là một khoản đầu tư rất lớn đối với nền kinh tế. Nhà nước cần phải cân nhắc, đắn đo như một nhà đầu tư thực thụ, phải tính đến hiệu quả”.[4]

“Về nhu cầu vận chuyển của mấy tỉnh từ Lào Cai, Yên Bái cho đến Hải Phòng, họ thực sự có nhu cầu với đường sắt này hay không, họ vận chuyển gì trên con đường này? Hay chúng ta đem số tiền đó đầu tư vào nơi khác cần thiết hơn? Rõ ràng trước mắt chúng ta chưa cần thiết phải làm con đường này, nhu cầu vận chuyển hàng hóa không lớn để phải đầu tư”, ông Thịnh nêu.

Thứ năm, ai hưởng lợi từ dự án này? Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan bày tỏ nghi ngờ rằng tuyến đường sắt này có vẻ theo ý tưởng từ phía Trung Quốc đề xuất để tạo nên tuyến kết nối từ phía Vân Nam sang cảng Hải Phòng.

Nghi vấn của bà Phạm Chi lan là có cơ sở. Báo chí vừa cập nhật thông tin: Chi phí nghiên cứu quy hoạch tuyến đường sắt này sẽ do phía Trung Quốc tài trợ.[5]

Câu hỏi, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có liên quan đến “Vành đai - con đường” của Trung Quốc? Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, trong việc phát triển chiến lược “Vành đai - con đường” của Trung Quốc, họ đã đề cập đến vấn đề này. Họ muốn có 2 con đường, thứ nhất là Lào Cai - Hải Phòng để kết nối với Quảng Tây, Vân Nam của họ; thứ 2 là con đường từ Quảng Ninh đi xuống phía nam.

Thứ sáu, bài học đắt giá từ Dự án Cát Linh – Hà Đông, chẳng lẽ chưa đủ để Bộ GTVT “ngấm đòn”?

"Bài học từ tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông vẫn còn đó, giờ còn đắt hơn cả không dùng vốn ODA. Do đó, Bộ GTVT phải lưu ý và nếu dùng vốn ODA Trung Quốc phải hết sức cẩn thận, phải tính đến trường hợp họ đưa người, thiết bị vào, hợp tác không tốt, thiếu trách nhiệm, dẫn đến "tiền mất tật mang"- TS Nguyễn Xuân Thủy, nguyên giám đốc Nhà Xuất bản GTVT khẳng định.[6]

ĐBQH Đặng Ngọc Nghĩa (Đoàn Thừa Thiên Huế) cũng nhấn mạnh, hãy lấy dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông như một bài học "đắt giá" trong việc quy hoạch bất kỳ một dự án đường sắt nào tiếp theo.  

Hãy đủ tỉnh táo để không dính bẫy nợ Trung Quốc đang giăng ra cho dù họ sẵn sàng tài trợ (hay viện trợ, chỉ là cách nói làm đẹp lòng đối tác) 10 triệu tệ để nghiên cứu làm quy hoạch tuyến đường sắt này.

26-11-2019
Nguyễn Duy Xuân
Nguồn tham khảo:

[1, 2, 3]. https://nld.com.vn/thoi-su/tuyen-duong-sat-100000-ti-dong-lang-phi-va-vo-ly-20191124091754176.htm
[4]. https://dantri.com.vn/kinh-doanh/duong-sat-lao-cai-ha-noi-hai-phong-co-lien-quan-den-ke-hoach-vanh-dai-con-duong-20191122184525127.htm
[5]. https://vtc.vn/trung-quoc-tai-tro-chi-phi-nghien-cuu-tuyen-duong-sat-100000-ty-dong-d512057.html
[6]. https://www.phapluatplus.vn/giao-thong/tuyen-duong-sat-100000-ti-dong-lang-phi-va-vo-ly-d111850.html


 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Theo dòng sự kiện

Xem tiếp...

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Luong truy cap
50 năm Di chúc
“Việc gì lợi cho dân ta phải hết sức làm
Việc gì hại đến dân ta phải hết sức tránh”
MỜI QUẢNG CÁO
MỜI QUẢNG CÁO
LƯỢT TRUY CẬP TỪ 23-12-2016
  • Đang truy cập87
  • Máy chủ tìm kiếm7
  • Khách viếng thăm80
  • Hôm nay16,898
  • Tháng hiện tại354,119
  • Tổng lượt truy cập26,785,436
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây