Nghiên cứu

Nghiên cứu

Thanh ngu

“ĂN TRỘM CÓ TANG, CHƠI NGANG CÓ TÍCH”

 21:28 17/06/2018

“Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam” (GS Nguyễn Lân) giải thích: “ăn trộm có tang, chơi ngang có tích Nói những kẻ gây rối trong xã hội”.
Thể chế độc tài ở Trung Quốc (1)

Thể chế độc tài ở Trung Quốc (1)

 22:22 15/06/2018

Theo Học Điển của Thư Cục Tam dân- Đài Bắc – (xuất bản năm 1995, trang 793), “Độc tài là chỉ chế độ chính trị tập trung chủ quyền quốc gia vào tay một người hoặc số ít người, đối lập với dân chủ; nhân dân không có quyền chính trị, dân ý không được tôn trọng”.
NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ(Kì 27)

NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ(Kì 27)

 19:24 04/06/2018

(85) 狐假虎威 [hồ giả hổ uy] Phiên âm Bắc Kinh [hú jiǎ hǔ wēi ] (cáo mượn oai hùm). Dịch sang tiếng Anh Borrowing power to do evil
Thanh ngu

“AI NUÔI CHÓ MỘT NHÀ, AI NUÔI GÀ MỘT SÂN”

 05:34 04/06/2018

“Từ điển tục ngữ Việt” (Nguyễn Đức Dương-NXB Tổng hợp TP Hồ Chính Minh, 2010) đưa ra 3 dị bản đồng nghĩa:
NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ (Kì 26)

NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ (Kì 26)

 20:25 28/05/2018

(83) 十羊九牧 [thập dương cửu mục] (chín người chăn 10 dê).
Nghien cuu1

Tiếng Việt thời LM de Rhodes - dạng bị (thụ) động (passive voice) - phần 8 - Nguyễn Cung Thông[1]

 20:38 27/05/2018

Phần này bàn về các ghi nhận thời tự điển Việt Bồ La về dạng bị động trong tiếng Việt, cũng là vào lúc các LM Dòng Tên sang Đông Á truyền đạo.
NHỮNG  THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ(Kì 25)

NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ(Kì 25)

 21:48 23/05/2018

Nhân vật chính của câu chuyện là Dương Tử, một triết gia nổi tiếng và học giả sống ở nước Ngụy trong thời Chiến Quốc (475-221 TCN).
Có một chủ nghĩa dân tộc của Hồ Chí Minh

Có một chủ nghĩa dân tộc của Hồ Chí Minh

 22:05 20/05/2018

Người khám phá ra điều này không ai khác chính là Hồ Chí Minh – một nhân vật kiệt xuất trong không gian UNESCO, anh hùng giải phóng dân tộc và là nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam như chính Nghị quyết 24C/18.6.5 của Khóa họp lần thứ 24 Đại Hội đồng UNESCO tại Paris cuối năm 1987 đã thông qua. Bài viết này sẽ tập trung lý giải về nội dung động lực của chủ nghĩa dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh.
Duong thi

THÀNH NGỮ KHOA TRƯƠNG TRONG TIẾNG HÁN (Phần 2)

 21:41 18/05/2018

(Tiếp theo)
2.2.2.4. Sử dụng so sánh tu từ biểu thị khoa trương
Duong thi

THÀNH NGỮ KHOA TRƯƠNG TRONG TIẾNG HÁN (Phần 1)

 22:02 17/05/2018

Thành ngữ, theo Từ điển tiếng Hán hiện đại (trang 160), là phân câu ngắn hoặc từ tổ đã định hình, kết tinh đơn giản do thói quen mọi người dùng trong thời gian dài để lại. Thành ngữ tiếng Hán phần nhiều do bốn chữ tạo thành, thường đều có xuất xứ. Có một số thành ngữ nhìn chữ trên bề mặt không khó lí giải
Duong thi

NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ (Kì 24)

 22:53 14/05/2018

(77)南柯一夢 [Nam Kha nhất mộng] (giấc mộng Nam Kha)
Duong thi

NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ(Kì 23)

 13:20 08/05/2018

(74) 天涯海角 [CHÂN TRỜI GÓC BỂ] (Chân trời góc bể)
Thanh ngu

NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ (Kì 22)

 22:17 29/04/2018

70) 肝肠寸断 [can trường thốn đoạn] (ruột đứt ra từng đoạn) là thành ngữ tiếng Hán. Đó là cách nói tỉ dụ chỉ sự thương tâm đến cực điểm.
Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes - Kinh Lạy Cha (phần 5B)

Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes - Kinh Lạy Cha (phần 5B)

 08:48 26/04/2018

Phần này bàn về tiếng Việt dùng trong Kinh Lạy Cha (KLC) qua các văn bản từ thời bình minh của chữ quốc ngữ. Tiếp theo bài viết 5A, bài 5B sẽ ghi nhận thêm các dữ kiện nhìn KLC từ các lăng kính khác nhau, hi vọng người đọc sẽ thấy thích thú và tìm hiểu sâu xa hơn.
LỐI NÓI KHOA TRƯƠNG CỦA NGƯỜI VIỆT, CÁCH GHI, CHÚ  GIẢI VÀ GIẢI THÍCH TRONG TỪ ĐIỂN TIẾNG VIỆT CỦA HOÀNG PHÊ

LỐI NÓI KHOA TRƯƠNG CỦA NGƯỜI VIỆT, CÁCH GHI, CHÚ GIẢI VÀ GIẢI THÍCH TRONG TỪ ĐIỂN TIẾNG VIỆT CỦA HOÀNG PHÊ

 04:06 18/04/2018

Các tác giả Đinh Trọng Lạc, Nguyễn Thái Hòa thì cho rằng, “ngoa dụ còn có tên gọi phóng đại, khoa trương, thậm xưng, tức là phương thức cường điệu một mức độ, tính chất, đặc điểm nào đó của sự vật.
ĐÍT BỒ TRÔN VẠI ĂN HẠI CHỒNG CON

ĐÍT BỒ TRÔN VẠI ĂN HẠI CHỒNG CON

 01:47 16/04/2018

Trong khá nhiều sách từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam mà chúng tôi có trong tay, duy chỉ “Từ điển tục ngữ Việt” (Nguyễn Đức Dương-NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh-2010) thu thập và giải thích: “Đít bồ trôn vại, ăn hại chồng con. Đít mà to như cái bồ, (lỗ) trôn mà lớn như cái vại (là hai nét hay gặp ở những ả đàn bà) chuyên ăn hại chồng con”.
Việt Nam có thêm một Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO sau cao nguyên đá Đồng Văn

Việt Nam có thêm một Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO sau cao nguyên đá Đồng Văn

 17:56 12/04/2018

Vào 12h56 ngày 12.4 (giờ Paris), kỳ họp lần thứ 204 Hội đồng Chấp hành UNESCO tại Paris, Pháp đã thông qua Nghị quyết công nhận Công viên Địa chất Non Nước Cao Bằng là Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO (CVĐCTC).
Thanh ngu

NGHE HƠI NỒI CHÕ

 04:26 02/04/2018

Bài “Nghe hơi nồi chõ” (báo Tuổi trẻ Online, 2/2005) viết: “theo từ điển tiếng Việt nghĩa đen “nghe hơi nồi chõ” là nghe tiếng hơi nước trong chõ đồ xôi, do phải nghe qua thành nồi bịt kín nên khó đoán định đúng độ sôi của nước bên trong”.
Tiếng Việt thời LM de Rhodes - sinh thì là chết? Nguyễn Cung Thông

Tiếng Việt thời LM de Rhodes - sinh thì là chết? Nguyễn Cung Thông

 13:04 19/03/2018

Các phần trước của loạt bài "Sinh thì là chết?" (11.1, 11.2 và 11.3) đã ghi nhận khả năng liên hệ sinh 生 trong sinh thì với cách đọc Hán Việt thăng 升 và phương ngữ ở phía Nam Trung Quốc (TQ) qua dạng sing/seng (shēng bình thanh, giọng BK bây giờ), hay là một cách dùng nhầm của tiếng Việt (so với nghĩa sinh thì/sinh thời trong tiếng Việt hiện đại).
CÁCH ỨNG XỬ CỦA TỪ ĐIỂN TIẾNG VIỆT HOÀNG PHÊ ĐỐI VỚI MỘT SỐ THÀNH NGỮ TIẾNG HÁN

CÁCH ỨNG XỬ CỦA TỪ ĐIỂN TIẾNG VIỆT HOÀNG PHÊ ĐỐI VỚI MỘT SỐ THÀNH NGỮ TIẾNG HÁN

 20:00 18/03/2018

Từ điển Tiếng Việt do Hoàng Phê và các đồng sự biên soạn (từ đây gọi tắt là Từ điển Hoàng Phê) là cuốn từ điển mang tính học thuật và hàn lâm cao. Nó là kết quả của các nhà ngôn ngữ học nghiên cứu về từ điển học và từ vựng – ngữ nghĩa tiếng Việt. Nó được chuẩn bị kĩ lưỡng theo hướng hiện đại.
MÈO ĐẾN THÌ KHÓ, CHÓ ĐẾN THÌ GIÀU

MÈO ĐẾN THÌ KHÓ, CHÓ ĐẾN THÌ GIÀU

 21:28 21/02/2018

Các sách từ điển thành ngữ tục ngữ Việt Nam đều không thấy giải thích nghĩa đen, mà chỉ diễn giải nội dung: “Mèo nhà khác đến nhà mình thì khó làm ăn, trái lại chó nhà khác đến thì nhà mình sẽ làm ăn thịnh vượng [theo mê tín]”
Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes - Kinh Lạy Cha (phần 5A)

Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes - Kinh Lạy Cha (phần 5A)

 03:32 06/02/2018

Phần này bàn về Kinh Lạy Cha (KLC) qua các dạng ghi nhận trong văn bản từ thời bình minh của chữ quốc ngữ. Phân tách kỹ hơn KLC sẽ tìm ra các dấu ấn của tiếng Việt cổ, sự thay đổi cách dùng trong tiếng Việt và ngay cả ảnh hưởng chính trị và thời cuộc.
Nguồn gốc tên gọi 12 con giáp - Tuất *swot chó (phần 12A)

Nguồn gốc tên gọi 12 con giáp - Tuất *swot chó (phần 12A)

 12:08 21/01/2018

Bài này là một phần trong loạt bài "Nguồn gốc Việt Nam của tên gọi 12 con giáp". Tuất dùng để chỉ thời gian như năm, tháng, ngày, giờ (từ 7 đến 9 giờ tối); chỉ không gian như hướng tây tây bắc (WNW, West NorthWest) và tuổi có thể liên hệ đến vận mệnh con người (bói toán); có người lại coi tuổi con (thú) nào quan trọng hơn cả ngày tháng năm sinh của mình ..
Chân dung Quang Trung hom hem hoàn toàn không có giá trị

Chân dung Quang Trung hom hem hoàn toàn không có giá trị

 04:10 07/01/2018

Khi vẽ chân dung người được gọi là “vua Quang Trung” thì các ông Mậu Bính Thái hay Y Lan Thái có dám vẽ thật không? Chỉ e rằng không dám vẽ thật hết mà phải bỏ đi những nét phúc tướng, có dấu hiệu đế vương.
Phạm Quỳnh và Nam Phong

Phạm Quỳnh và Nam Phong

 12:04 24/12/2017

Phạm Quỳnh làm Nam Phong (là chủ nhiệm và chủ bút) từ 1917 đến 1932, trong 15 năm, từ tuổi 25 đến 40. Nam Phong sau đó được giao cho Nguyễn Tiến Lãng (con rể Phạm Quỳnh) và sống thêm hai năm nữa.
Nguyên mẫu Trăng và Trường thơ loạn

Nguyên mẫu Trăng và Trường thơ loạn

 21:56 14/12/2017

Trường thơ loạn do nhóm Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Yến Lan đề xướng (1936) vừa đột biến vừa tiếp nối tất yếu của Thơ Mới Việt Nam 1932 – 1945. Trường thơ này đưa Thơ Mới nhảy vọt từ lãng mạn sang siêu thực và tượng trưng, coi như hoàn tất một thời đại thi ca.
Chữ quốc ngữ hình thành như thế nào?

Chữ quốc ngữ hình thành như thế nào?

 23:37 09/12/2017

Theo tên gọi thì đây là chữ để ghi tiếng nước nhà, cách gọi đó là do các nhân sĩ yêu nước đề xuất vì thấy nó dễ học, có lợi cho việc canh tân nước nhà. Thực ra đây là chữ của các giáo sĩ Cơ đốc đặt ra để phiên âm tiếng Việt, để học tiếng Việt nhằm mục đích truyền đạo cho người bản xứ.
Thanh ngu

SỢ NHƯ BÒ THẤY NHÀ TÁNG - HOÀNG TUẤN CÔNG

 04:40 26/11/2017

Đây là một trong những thành ngữ mà các nhà nghiên cứu, biên soạn từ điển khá thống nhất trong cách giải thích nghĩa đen:
TRAO ĐỔI VỚI PHẠM VÕ THANH HÀ, (KỲ I-phần 2): “HIỂU TIẾNG VIỆT SAO CHO ĐÚNG”

TRAO ĐỔI VỚI PHẠM VÕ THANH HÀ, (KỲ I-phần 2): “HIỂU TIẾNG VIỆT SAO CHO ĐÚNG”

 01:47 20/11/2017

6.PVTH cho rằng:
“6. Về cách hiểu cụm từ "chí cha chí chát" (tr.160), HTC cũng chỉ đúng… một nửa. Anh có lý khi cho rằng đấy không phải cảnh “đi lại nhộn nhịp” (như cách NL giải thích) nhưng sai khi chỉ giới hạn nó trong “âm thanh của những vật cứng va đập vào nhau” cũng như quả quyết: “không thể là âm thanh của giày dép”.
TRAO ĐỔI VỚI PHẠM VÕ THANH HÀ, (KỲ I): “HIỂU TIẾNG VIỆT SAO CHO ĐÚNG”?

TRAO ĐỔI VỚI PHẠM VÕ THANH HÀ, (KỲ I): “HIỂU TIẾNG VIỆT SAO CHO ĐÚNG”?

 05:12 14/11/2017

Trên báo “Lao Động” (23/9/2017) có bài “Từ Nguyễn Lân đến Hoàng Tuấn Công – hiểu tiếng Việt sao cho đúng!” của Phạm Võ Thanh Hà (PVTH), góp ý về cuốn “Từ điển tiếng Việt của GS. Nguyễn Lân-Phê bình và khảo cứu” của Hoàng Tuấn Công.
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây