http://nguyenduyxuan.net/lich-su-van-hoa/ vi Fri, 24 Apr 2026 08:04:00 GMT Fri, 24 Apr 2026 08:04:00 GMT http://nguyenduyxuan.net/rss/ http://nguyenduyxuan.net/uploads/logotrong1_c9d786a4e2555ce4c42c57a94a21e780.png http://nguyenduyxuan.net/lich-su-van-hoa/ 45 http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/loi-the-cua-hai-ba-trung-tai-le-te-co-tai-hat-mon-1986-nam-truoc-12886.html Fri, 24 Apr 2026 08:04:00 GMT TRƯNG NỮ VƯƠNG TRIỀU NHẤT VỊ ĐẠI VƯƠNG PHẢ LỤC (Ngọc phả về một vị Đại vương, là tướng của Hai Bà Trưng). Bản chính của bộ Lễ quốc triều.
 ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/quoc-hoi-ta-12868.html Wed, 18 Mar 2026 01:03:00 GMT Cách đây tám mươi năm, một sự kiện trọng đại chưa từng có trong lịch sử Việt Nam: Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/nam-2026-voi-nhung-su-kien-lich-su-cua-cach-mang-viet-nam-12866.html Sun, 15 Mar 2026 03:03:00 GMT Năm 2026 đánh dấu kỷ niệm nhiều sự kiện lịch sử cách mạng Việt Nam diễn ra trong thế kỷ XX.
 ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/ngua-trong-tam-thuc-dan-gian-cua-nguoi-viet-12844.html Sat, 14 Feb 2026 08:02:00 GMT ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/nhung-nam-binh-ngo-dac-biet-trong-lich-su-viet-nam-12841.html Tue, 10 Feb 2026 22:02:00 GMT Trong lịch sử Việt Nam, các năm Bính Ngọ (chu kỳ 60 năm một lần) thường gắn liền với những bước ngoặt quan trọng về chính trị, quân sự và văn hóa. Dưới đây là những năm Bính Ngọ tiêu biểu.
 ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/doi-song-tang-doan-o-nalanda-an-do-vao-the-ki-7-tuc-dung-thia-muong-va-dua-phap-su-nghia-tinh-12812.html Mon, 5 Jan 2026 22:01:00 GMT Nguyễn Cung Thông - Phần này bàn về chương 16 trong cuốn Nam Hải Kí Quy Nội Pháp Truyện của pháp sư Nghĩa Tịnh. Chương này chỉ có 93 chữ, không kể tựa đề gồm bốn chữ là Thỉ Trợ Hợp Phủ (tạm dịch/NCT: tục dùng thìa và đũa). Tuy rất ngắn nhưng lại có nhiều thông tin sâu sắc về đời sống tăng đoàn Phật giáo, tập tục của Ấn Độ và Trung Hoa vào TK 7.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/chinh-phu-dau-tien-cua-nuoc-viet-nam-dan-chu-cong-hoa-12701.html Thu, 4 Sep 2025 09:09:00 GMT Ngày 28/8/1945, Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra Tuyên cáo trước quốc dân đồng bào cũng như toàn thế giới về việc thành lập Chính phủ mới và công bố danh sách Nội các thống nhất quốc gia. ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/xem-lai-hinh-anh-bac-ho-doc-tuyen-ngon-doc-lap-12692.html Wed, 27 Aug 2025 07:08:00 GMT Ngày mồng 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố trước toàn dân tộc và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/khi-lich-su-can-duoc-giai-ma-12680.html Thu, 7 Aug 2025 07:08:00 GMT Đó là công việc cần thiết để một dân tộc trưởng thành về mặt nhận thức lịch sử. Bởi nếu cứ mãi sống trong những tấm áo choàng lung linh của huyền thoại, lịch sử sẽ mãi là một “bảo tàng niềm tin”, nơi cảm xúc được giữ nguyên nhưng sự thật bị lãng quên.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/to-bao-quoc-ngu-dau-tien-o-viet-nam-xuat-hien-thoi-gian-nao-12642.html Sat, 21 Jun 2025 08:06:00 GMT Trong lịch sử phát triển vùng đất phương Nam, Gia Định Báo là hiện tượng văn hóa tinh thần độc đáo mang lại nhiều đóng góp và giá trị có tính chất khai mở về báo chí, văn chương, ngôn ngữ bằng chữ quốc ngữ Latin theo hướng hiện đại. Vì thế, Gia Định Báo sớm trở thành một trong những đối tượng được quan tâm hàng đầu của các thế hệ nhà nghiên cứu Việt Nam thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/toan-canh-cuoc-tong-tien-cong-mua-xuan-1975-giai-phong-mien-nam-thong-nhat-dat-nuoc-12580.html Sun, 6 Apr 2025 09:04:00 GMT Tháng 10 và tháng 12/1974, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương họp bàn về quyết tâm và kế hoạch giải phóng miền Nam trong 2 năm 1975 - 1976, đồng thời dự kiến nếu thời cơ đến thì lập tức giải phóng miền Nam trong năm 1975. Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương quyết định chọn Tây Nguyên là hướng tiến công chủ yếu trong năm 1975.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/chien-thang-lich-su-buon-ma-thuot-8258.html Tue, 10 Mar 2020 13:03:00 GMT Cách đây 50 năm, ngày 10/3/1975, quân và dân Đắk Lắk nói riêng, Tây Nguyên nói chung đã sống trong khí thế sôi sục chiến đấu và chiến thắng của trận đánh Buôn Ma Thuột, mở màn chiến dịch giải phóng Tây Nguyên, tạo bước ngoặt quan trọng, thúc đẩy nhanh tiến trình giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/dieu-khong-the-va-khong-nen-lam-voi-cuoc-chien-bien-gioi-1979-12538.html Mon, 17 Feb 2025 08:02:00 GMT Hoàn toàn không nhắc tới lịch sử sẽ đồng nghĩa với che giấu lịch sử, điều không thể và không nên làm. Trình bày một cách khách quan, khoa học về cuộc chiến 1979 là cách tốt nhất để đẩy lui những luận điệu xuyên tạc, dùng lịch sử để kích động.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/phat-giao-vao-the-ki-7-cac-tuc-le-nguoc-ngao-dieu-33-theo-ghi-chep-cua-phap-su-nghia-tinh-12528.html Sat, 8 Feb 2025 22:02:00 GMT Hơn một thập niên sống và học đạo ở Na Lan Đà (Ấn Độ), pháp sư Nghĩ Tịnh đã ghi chép nhiều nhận xét về luật lệ cho tăng đoàn Phật giáo vào TK 7. Đây cũng là một mục đích chính của ngài sau 25 ở nước ngoài và hơn một thập niên du học ở Na Lan Đa (Ấn Độ). Phần này chú trọng vào điều 33 với tựa đề là “Tôn kính quai thức” 尊敬乖式 (tạm dịch/NCT các tục lệ/tôn kính ngược ngạo).]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/nguon-goc-cua-thang-gieng-va-thang-chap-12520.html Fri, 31 Jan 2025 22:01:00 GMT Theo GS Nguyễn Tài Cẩn, người Việt đã đọc chệch từ Lạp trong  "Lạp nguyệt" thành Chạp. Tương tự, tháng Giêng cũng bắt nguồn từ hai chữ "Chính nguyệt".]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/doi-song-tang-doan-o-nalanda-an-do-vao-the-ki-7-di-bo-kinh-hanh-theo-ghi-chep-cua-phap-su-nghia-tinh-12511.html Tue, 21 Jan 2025 22:01:00 GMT Khoa học hiện đại cho thấy là sức khoẻ con người tuỳ thuộc vào các vận động thường ngày, cụ thể như tập thể dục, đi bộ nhiều hay ít chẳng hạn. Tuy là một hoạt động nhỏ nhặt ít ai để ý đến, nhưng đi bộ lại đem đến cho ta những lợi ích to lớn không lường cho sức khoẻ con người. Điều này cũng được ghi nhận trong các tài liệu Phật giáo cổ đại, thí dụ như trong cuốn Nam Hải Kí Quy Nội Pháp Truyện của pháp sư Tịnh Nghĩa, soạn vào đầu thập niên 690.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/ten-goi-bo-doi-cu-ho-qua-cac-thoi-ky-12485.html Tue, 17 Dec 2024 07:12:00 GMT Kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/2024) là dịp để mỗi người dân Việt Nam ôn lại truyền thống vẻ vang, hào hùng của quân đội ta với những chiến công hiển hách cũng như tinh thần chiến đấu quật cường và sự hy sinh cao cả vì độc lập, tự do của Tổ quốc của các thế hệ Bộ đội Cụ Hồ.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/nguon-goc-cua-12-con-giap-12481.html Mon, 9 Dec 2024 07:12:00 GMT Đây là bài ghi chép lại khi phóng viên báo Tiền Phong phỏng vấn tôi ở Hà Nội (cuối năm 2008) khi tôi về tham dự và trình bày vấn đề "Nguồn gốc Việt Nam của tên 12 con giáp" trong hội thảo quốc tế Việt Nam học lần thứ ba (Hà Nội, 4-7/12/2008). Hi vọng bài chép lại này khiến ta suy nghĩ lại truyền thống văn hoá rất lâu đời của tổ tiên trong những ngày trước tết ...
 ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/chao-mung-ky-niem-120-nam-thanh-lap-tinh-dak-lak-vung-dat-tay-nguyen-va-lich-su-hinh-thanh-tinh-dak-lak-12470.html Fri, 22 Nov 2024 07:11:00 GMT Tỉnh Đắk Lắk có nền văn hóa lâu đời, đa dạng và độc đáo, đặc biệt, nền văn học dân gian ở đây phát triển từ sớm, là món ăn tinh thần thường nhật trong tâm thức người dân, tiêu biểu là các dòng truyện thần thoại, sử thi, truyện cười, cổ tích, ngụ ngôn,…; thể hiện nhân sinh quan, thế giới quan, cách hiểu sâu sắc, những cảm xúc, tâm tư, hoài bão của đồng bào các dân tộc.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/chua-ha-linh-thieng-ve-cau-tinh-duyen-12460.html Wed, 6 Nov 2024 00:11:00 GMT Chùa Hà có tên chữ là Thánh Đức tự, trước kia thuộc làng Dịch Vọng (tên nôm là làng Vòng), huyện Từ Liêm, nay thuộc phố Chùa Hà, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/chu-quoc-ngu-khien-nguoi-viet-bi-dut-gay-ve-van-hoa-12440.html Sun, 13 Oct 2024 01:10:00 GMT Một câu hỏi được đưa ra từ lâu trong giới nghiên cứu nhưng không dễ trả lời: sự thay đổi chữ viết tạo ra sự đứt gãy về văn hóa, truyền thống trong dân tộc ta?]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/chien-thang-dien-bien-phu-suc-manh-chinh-tri-tinh-than-va-suc-manh-cua-tri-tue-viet-nam-12269.html Sun, 5 May 2024 22:05:00 GMT Trận Điện Biên Phủ xứng đáng là một trận đánh tiêu biểu, nổi tiếng lịch sử quân sự thế giới của một quân đội nhỏ chiến thắng một quân đội lớn, đánh dấu bước phát triển vượt bậc của nền nghệ thuật quân sự Việt Nam, đánh bại ý chí xâm lược của thực dân Pháp, đánh bại sức mạnh sắt thép và đô-la của can thiệp Mỹ.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/van-hoa-dong-ho-xua-va-nay-12215.html Tue, 12 Mar 2024 07:03:00 GMT Tết đến Xuân về, trong sự giao hòa của vũ trụ và trong niềm vui đoàn tụ với gia đình gia tộc, cùng suy ngẫm về văn hóa dòng họ tâm hồn ta như được lắng lại trong cảm xúc của một con người có căn cước giống nòi bằng những sợi dây chằng chịt, khăng khít.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/chien-tranh-bao-ve-bien-gioi-phia-bac-thang-2-1979-nhung-dau-moc-khong-the-lang-quen-11809.html Fri, 17 Feb 2023 08:02:00 GMT Rạng sáng 17/2/1979, Bắc Kinh bất ngờ ồ ạt xua quân xâm lược biên giới mở màn cho cuộc chiến 30 ngày trên địa bàn 6 tỉnh: Lào Cai, Lai Châu, Cao Bằng, Hà Giang, Lạng Sơn, Quảng Ninh và kéo dài suốt 10 năm sau đó.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/y-nghia-van-hoa-cua-le-hoi-truyen-thong-12183.html Wed, 14 Feb 2024 14:02:00 GMT Mỗi năm nước ta có 8.902 lễ hội, trung bình mỗi ngày có 20 lễ hội.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/nhung-danh-nhan-van-hoa-tuoi-thin-12175.html Sun, 4 Feb 2024 12:02:00 GMT Nhân dịp Xuân Giáp Thìn 2024, nguyenduyxuan.net xin trân trọng giới thiệu những danh nhân văn hóa nổi tiếng của dân tộc cầm tinh con Rồng.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/su-that-ve-ong-gia-noel-va-tuan-loc-4897.html Mon, 24 Dec 2018 02:12:00 GMT Lễ Giáng Sinh, còn được gọi là lễ Thiên Chúa giáng sinh, Noel hay Christmas là một ngày lễ kỷ niệm Chúa Giêsu sinh ra đời, theo phần lớn các tín hữu Kitô giáo.
 ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/hung-vuong-truyen-thuyet-va-lich-su-12112.html Wed, 6 Dec 2023 22:12:00 GMT Căn cứ vào truyền thuyết Họ Hồng Bàng, người Việt tin rằng, trong quá khứ xa xôi họ đã có một vị vua tên Hùng, nước của ông tên là Văn Lang, triều đại của ông bắt đầu từ năm Nhâm Tuất, kéo dài 18 đời.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/bang-giao-viet-my-khoi-dau-day-song-gio-12076.html Thu, 2 Nov 2023 07:11:00 GMT Những ứng xử của họ đã khiến phái đoàn Hoa Kỳ nghĩ đến một kịch bản đã được vạch ra từ trước nhằm ngăn cản sự ký kết hiệp ước bằng mọi cách. Điều đó cho phép ta nghĩa đến sự hiện diện của một nhóm đại quan trong triều đình nhà Nguyễn có ác cảm với các nước phương Tây, và luôn tìm cách ngăn chận sự bang giao với họ. Ba năm sau, năm 1836, khi Roberts trở lại Việt Nam, phái đoàn đã được báo rằng Vua Minh Mạng đã trừng phạt viên quan không chịu chuyển thư của phái đoàn ngoại giao Hoa Kỳ lên nhà vua.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/chu-nghia-tren-bao-chi-xua-12069.html Tue, 24 Oct 2023 12:10:00 GMT Đọc lại những tờ nhật báo, tuần báo, tạp chí ra cách đây trên dưới 100 năm ở Hà Nội, Sài Gòn, Huế… mới thấy tiếng Việt ngày xưa đến ngày nay đã tiến một bước dài trên con đường hoàn thiện.
 ]]>