http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/ vi Tue, 28 Apr 2026 13:04:00 GMT Tue, 28 Apr 2026 13:04:00 GMT http://nguyenduyxuan.net/rss/ http://nguyenduyxuan.net/uploads/logotrong1_c9d786a4e2555ce4c42c57a94a21e780.png http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/ 45 http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/tieng-viet-tu-tk-17-mot-so-cach-dung-nhu-be-trang-noi-khoet-noi-hoac-xac-may-xa-xac-phan-37b-12890.html Tue, 28 Apr 2026 13:04:00 GMT Phần này bàn về một số cách dùng như bề tràng, bề ngang, nói khoét, nói hoặc, xác mấy, đi xa xác ... từ TK 17. ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/ky-niem-51-nam-chien-thang-30-4-nhung-doi-hoi-moi-cua-thoi-cuoc-12888.html Mon, 27 Apr 2026 07:04:00 GMT Tháng 4-1975 sẽ mãi mãi đi vào lịch sử dân tộc là thời điểm thống nhất đất nước. Nhân dịp 30 năm ngày đất nước về một dải "từ mũi Cà Mau đến địa đầu Móng Cái", nguyên thủ tướng - "lão tướng" Võ Văn Kiệt đã có cuộc trao đổi với phóng viên tuần báo Quốc Tế (Bộ Ngoại giao) về những kỷ niệm ngày tiếp quản Sài Gòn và những bức xúc trước thời cuộc. Ông cho rằng chúng ta phải nhanh chân, đừng tự ru ngủ mình...]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/loi-the-cua-hai-ba-trung-tai-le-te-co-tai-hat-mon-1986-nam-truoc-12886.html Fri, 24 Apr 2026 08:04:00 GMT TRƯNG NỮ VƯƠNG TRIỀU NHẤT VỊ ĐẠI VƯƠNG PHẢ LỤC (Ngọc phả về một vị Đại vương, là tướng của Hai Bà Trưng). Bản chính của bộ Lễ quốc triều.
 ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/nha-van-nguyen-ngoc-ky-niem-100-nam-ngay-mat-cua-phan-chau-trinh-24-3-1926-24-3-2026-12874.html Tue, 31 Mar 2026 07:03:00 GMT Con người mà cái chết đã gây nên chấn động lớn đến thế là ai vậy? Ông đã đi theo những con đường nào, đã để lại những gì cho dân tộc mình để có thể tạo nên một cuộc động đất dữ dội đến vậy - như đánh giá của Hoàng Xuân Hãn mấy mươi năm sau đó: "Một Big Bang của lòng yêu nước".
 ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/phan-chu-trinh-tinh-than-khai-sang-con-mai-12871.html Tue, 24 Mar 2026 07:03:00 GMT Tinh thần ấy, sau một thế kỷ, vẫn còn vang vọng như một lời nhắc nhở đối với hậu thế hôm nay: muốn đất nước mạnh, trước hết phải làm cho dân tộc mạnh về trí tuệ, về khí phách và về văn hóa. ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/kiep-luan-hoi-cua-nguyen-trai-qua-nguyen-thi-lo-12870.html Tue, 24 Mar 2026 03:03:00 GMT Nguyễn Trãi, nhân vật lịch sử, có thể đã đơn độc từ trước đây hơn 500 năm: Nếu không, ông không bị hãm hại một cách bi thảm như vậy. Nhưng với Nguyễn Thị Lộ lần đầu tiên Nguyễn Trãi được tái sinh như một con người hiện tại, bởi ý thức về sự cô đơn chỉ phát hiện đầy đủ với con người hiện đại, đặc biệt ở Việt Nam. Ý thức về cá nhân, về sự khác biệt với "bầy đàn" làm phát sinh cảm giác cô đơn ở Nguyễn Trãi đã nhập ông vào thế kỷ chúng ta.]]> http://nguyenduyxuan.net/toi-lam-bao/nhung-ngay-hoi-non-song-dang-nho-12869.html Sat, 21 Mar 2026 07:03:00 GMT Mỗi kỳ bầu cử đều được gọi bằng một cái tên thân thương: “Ngày hội non sông”. Bởi trong ngày ấy, ý chí của nhân dân hòa vào vận mệnh quốc gia, làm nên sức mạnh của nền dân chủ Việt Nam. ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/quoc-hoi-ta-12868.html Wed, 18 Mar 2026 01:03:00 GMT Cách đây tám mươi năm, một sự kiện trọng đại chưa từng có trong lịch sử Việt Nam: Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/nam-2026-voi-nhung-su-kien-lich-su-cua-cach-mang-viet-nam-12866.html Sun, 15 Mar 2026 03:03:00 GMT Năm 2026 đánh dấu kỷ niệm nhiều sự kiện lịch sử cách mạng Việt Nam diễn ra trong thế kỷ XX.
 ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/kinh-gui-tieng-viet-khiem-gui-ban-than-12853.html Mon, 23 Feb 2026 03:02:00 GMT Chúng ta lớn lên trong một thời đại mà tiếng Anh và văn hóa phương Tây dạy rằng giao tiếp hiệu quả là giao tiếp thẳng thắn, nhanh gọn, bình đẳng. Rất nhiều điều đúng trong triết lý ấy. Nhưng tiếng Việt không phải tiếng Anh — tiếng Việt là ngôn ngữ của trọng tình và trọng tôn ti, và xin nhắc các bạn, nó có đến nhiều ngàn năm lịch sử. ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/doi-song-tang-doan-o-nalanda-an-do-vao-the-ki-7-theo-nghia-tinh-hai-loai-binh-dung-nuoc-12852.html Sun, 22 Feb 2026 07:02:00 GMT Phần này bàn về chương hay mục 6 trong cuốn Nam Hải Kí Quy Nội Pháp Truyện của pháp sư Nghĩa Tịnh, tựa đề chương 6 là 水有二瓶 thủy hữu nhị bình (~ nước có hai bình): người viết phỏng dịch là hai loại bình đựng nước.]]> http://nguyenduyxuan.net/nhan-vat-su-kien/chien-tranh-bao-ve-bien-gioi-phia-bac-lich-su-khong-the-xoa-nhoa-10148.html Tue, 16 Feb 2021 23:02:00 GMT Trận Ngọc Hồi – Đống Đa mùa Xuân năm Kỷ Sửu 1789 và Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tháng 2 năm 1979 là những mốc son chói lọi của dân tộc ta trong sự nghiệp bảo vệ Tổ Quốc, giữ yên bờ cõi, vẹn toàn non sông.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/ngua-trong-tam-thuc-dan-gian-cua-nguoi-viet-12844.html Sat, 14 Feb 2026 08:02:00 GMT ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/nhung-nam-binh-ngo-dac-biet-trong-lich-su-viet-nam-12841.html Tue, 10 Feb 2026 22:02:00 GMT Trong lịch sử Việt Nam, các năm Bính Ngọ (chu kỳ 60 năm một lần) thường gắn liền với những bước ngoặt quan trọng về chính trị, quân sự và văn hóa. Dưới đây là những năm Bính Ngọ tiêu biểu.
 ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/mot-chuong-trinh-tho-am-ap-tron-ven-nghia-tinh-12825.html Mon, 26 Jan 2026 03:01:00 GMT Sáng 25/1/2026, tại Quán cà phê Vị Đắng (số 29B Mai Hắc Đế, phường Buôn Ma Thuột, tình Đắk Lắk), nhóm bạn thân và gia đình cố nhà thơ Phạm Doanh đã tổ chức “Chương trình thơ tưởng niệm 100 ngày mất nhà thơ Phạm Doanh – một đời thơ, một tấm lòng”.  
 ]]> http://nguyenduyxuan.net/toi-lam-bao/hoang-sa-noi-dau-trong-trai-tim-ta-11782.html Wed, 17 Jan 2024 17:01:00 GMT 19/1/1974 ghi dấu ngày quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam bị Trung Quốc dùng vũ lực cưỡng chiếm, xin đăng lại bài viết hồi 2016. Bài đã đăng trên các báo điện tử kienthuc.net.vn, soha.vn.
 ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/tom-tat-bai-phong-van-cua-dai-sbs-radio-uc-ve-nguon-goc-viet-nam-cua-ngo-ngu-ngua-ngay-14-1-2026-12820.html Sun, 18 Jan 2026 07:01:00 GMT Tác giả Nguyễn Cung Thông - Phóng viên Phan Bách (từng làm cho đài phát thanh BBC, hiện nay làm cho SBS Radio Australia) có cuộc ‘mạn đàm dã chiến’ (không soạn trước) với người viết về đề tài nguồn gốc Việt (Nam) của tên 12 con giáp, đặc biệt là cho năm nay, Bính Ngọ 2026. Sau đây là các điểm chính được ghi lại rất tóm tắt từ buổi phỏng vấn dã chiến này:]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/tu-dom-lua-trong-chon-lao-tu-hoa-binh-minh-thoi-dai-12814.html Thu, 8 Jan 2026 09:01:00 GMT Tám mươi lăm năm nhìn lại, lịch sử đã chọn Đắk Lắk như một biểu tượng: từ bóng tối đi tới ánh sáng, từ đọa đày đi tới vinh quang, từ đốm lửa hóa thành bình minh của thời đại.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/nghe-doc-nhung-van-nghe-si-tieu-bieu-trong-buoi-dau-xay-dung-nha-nuoc-dan-chu-nhan-dan-12813.html Tue, 6 Jan 2026 08:01:00 GMT Đất nước muốn đi xa thì phải được xây dựng trên nền tảng văn hóa, trên tinh thần nhân văn và trí tuệ. Việc các nhà thơ, nhà văn gánh vác trọng trách quốc gia không chỉ làm giàu đẹp thêm lịch sử mà còn là bài học về giá trị của tri thức, của văn hóa trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/doi-song-tang-doan-o-nalanda-an-do-vao-the-ki-7-tuc-dung-thia-muong-va-dua-phap-su-nghia-tinh-12812.html Mon, 5 Jan 2026 22:01:00 GMT Nguyễn Cung Thông - Phần này bàn về chương 16 trong cuốn Nam Hải Kí Quy Nội Pháp Truyện của pháp sư Nghĩa Tịnh. Chương này chỉ có 93 chữ, không kể tựa đề gồm bốn chữ là Thỉ Trợ Hợp Phủ (tạm dịch/NCT: tục dùng thìa và đũa). Tuy rất ngắn nhưng lại có nhiều thông tin sâu sắc về đời sống tăng đoàn Phật giáo, tập tục của Ấn Độ và Trung Hoa vào TK 7.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/nguoi-viet-muon-phuong-nghien-cuu-sinh-voi-khat-vong-uom-mam-tai-nang-hoa-hoc-cho-tri-tue-viet-12801.html Wed, 24 Dec 2025 07:12:00 GMT Năm 2021 sau một thời gian tìm kiếm chương trình Tiến sĩ, Duy Việt nhận được lời mời nhập học chương trình Tiến sĩ Hóa hữu cơ và Hóa dược với học bổng toàn phần cho suốt quá trình học của các đại học danh tiếng ở Mỹ như Đại học Illinois tại Chicago, Đại học Kansas, Đại học Florida, Đại học Purdue…]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/tieng-viet-tu-tk-17-cac-cach-dung-dau-rau-cac-com-ghe-com-nha-vung-bep-lo-vua-bep-tao-quan-phan-51-12791.html Thu, 11 Dec 2025 02:12:00 GMT Nguyễn Cung Thông - Phần này bàn về các cách dùng đầu rau, các cơm/thổi cơm, ghế cơm, nhà vưng/bếp, lò, vua bếp/táo quân, câm lốc từ TK 17. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ), điều này cho ta dữ kiện để xem lại một số cách đọc chính xác hơn so với các dạng chữ Nôm cùng thời.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/lan-lon-ngong-n-l-qua-lang-kinh-tieng-viet-tu-tk-17-va-mo-rong-phan-32c-12771.html Sun, 23 Nov 2025 02:11:00 GMT Nhà nghiên cứu Nguyễn Cung Thông.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/nhung-dau-moc-lich-su-cua-80-nam-kien-cuong-dau-tranh-giai-phong-dan-toc-bao-ve-va-xay-dung-to-quoc-12765.html Sun, 16 Nov 2025 22:11:00 GMT Trải qua 80 năm với biết bao thử thách, hy sinh và vươn lên, Việt Nam từ thân phận thuộc địa, nô lệ, trở thành quốc gia độc lập, thống nhất và vươn lên mạnh mẽ...]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/tieng-viet-tu-tk-17-mot-so-cach-dung-nhu-dao-but-giao-but-kiep-nghiep-ke-phap-mon-muc-lien-ti-lo-phan-50b-12720.html Thu, 25 Sep 2025 03:09:00 GMT Phần này bàn thêm về một số cách dùng Phật giáo từ các tài liệu chữ quốc ngữ vào TK 17 – hay từ thời LM de Rhodes và các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo: đạo bụt/tượng bụt, giáo bụt ... kiếp, nghiệp, kệ, pháp môn, mục liên, tì lô, mục/mộc mỗi ...]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/su-that-cuoc-chien-bao-ve-thi-xa-quang-tri-tu-goc-do-chi-huy-cao-nhat-cua-mat-tran-12712.html Sun, 14 Sep 2025 22:09:00 GMT Gã hỏi cuộc chiến 81 ngày đêm bảo vệ thành cổ Quảng Trị à? Hoàng Ba đáp: ba em bảo không có cái gọi là “81 ngày đêm bảo vệ thành cổ Quảng Trị”mà chỉ có  “81 ngày đêm bảo vệ thị xã Quảng Trị”thôi.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/cuu-binh-thanh-co-quang-tri-khong-tran-danh-nao-dien-ra-ben-trong-thanh-co-nhu-trong-phim-mua-do-12711.html Sun, 14 Sep 2025 03:09:00 GMT Phần lớn thời gian của 81 ngày đêm là chiến đấu ở các khu vực, làng xã xung quanh Thành cổ, tức là bên ngoài thành. Thành cổ Quảng Trị là một khu hình vuông, phía sau là sông Thạch Hãn, 3 hướng còn lại là Bắc, Đông, Nam, là những chỗ giao tranh. Không đánh nhau ở trong Thành cổ, cho đến ngày thứ 81.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/chinh-phu-dau-tien-cua-nuoc-viet-nam-dan-chu-cong-hoa-12701.html Thu, 4 Sep 2025 09:09:00 GMT Ngày 28/8/1945, Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra Tuyên cáo trước quốc dân đồng bào cũng như toàn thế giới về việc thành lập Chính phủ mới và công bố danh sách Nội các thống nhất quốc gia. ]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/tuyen-ngon-doc-lap-cua-chu-tich-ho-chi-minh-12697.html Sun, 31 Aug 2025 23:08:00 GMT Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.]]> http://nguyenduyxuan.net/kho-tri-thuc/tuyen-ngon-doc-lap-1945-vi-sao-ho-chi-minh-khong-trich-dan-hien-phap-lien-xo-12695.html Sat, 30 Aug 2025 09:08:00 GMT Việc Hồ Chí Minh mở đầu bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 bằng lời trích dẫn từ Tuyên ngôn Hoa Kỳ và Pháp, mà không viện dẫn Hiến pháp Liên Xô, ngay cả khi Việt Minh theo khuynh hướng xã hội chủ nghĩa, không phải là ngẫu nhiên. ]]>