“Bắt bẻ” cái sai của “Từ điển tiếng Việt”

“Bắt bẻ” cái sai của “Từ điển tiếng Việt”

  •   09/08/2017 02:29:00 PM
  •   Đã xem: 93
  •   Phản hồi: 0
“Từ điển Tiếng Việt của GS Nguyễn Lân - Phê bình và khảo cứu” của Hoàng Tuấn Công (Nhà xuất bản Hội nhà văn & Phương Nam Book) đang gây xôn xao dư luận. Đó là vì lần đầu tiên có một cuốn sách chỉ ra hàng ngàn lỗi sai phạm trong “Từ điển Tiếng Việt” của GS Nguyễn Lân đã được lưu hành trong hệ thống trường học rất nhiều năm nay. Hậu quả của việc một cuốn từ điển hàng ngàn lỗi sai được lưu hành trong nhà trường dẫn đến những ngộ nhận lớn cho nhận thức của học sinh, sinh viên.
Thanh ngu

“SỢ HÙM, SỢ CẢ CỨT HÙM” - HOÀNG TUẤN CÔNG

  •   01/08/2017 02:25:00 PM
  •   Đã xem: 40
  •   Phản hồi: 0
“Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam” (GS Nguyễn Lân-1989), giải nghĩa: “sợ hùm, sợ cả cứt hùm (T) Nghĩa là: Đã sợ ai, sợ cả những kẻ hầu hạ người ấy”. Hơn mười năm sau, trong “Từ điển từ và ngữ Việt Nam” (2000), GS Nguyễn Lân giữ nguyên cách giảng, và thêm phần ví dụ: “sợ hùm sợ cả cứt hùm • ng. (tục) Đã sợ ai, sợ cả những kẻ hầu hạ người ấy <> Ngày xưa, người dân phải đến cửa quan thì sợ hùm sợ cả cứt hùm”. Ngày xưa, người dân phải đến cửa quan thì sợ hùm sợ cả cứt hùm”.
Thanh ngu

BA VOI KHÔNG ĐƯỢC BÁT NƯỚC XÁO - HOÀNG TUẤN CÔNG

  •   25/07/2017 06:41:00 AM
  •   Đã xem: 49
  •   Phản hồi: 0
Phần lớn từ điển tiếng Việt chỉ giải thích nghĩa bóng, với dị bản “Mười [trăm] voi không được bát nước xáo”:
KHÔNG NÊN HỒ ĐỒ VỚI "THẤU CẢM" - HOÀNG TUẤN CÔNG

KHÔNG NÊN HỒ ĐỒ VỚI "THẤU CẢM" - HOÀNG TUẤN CÔNG

  •   03/07/2017 06:09:00 AM
  •   Đã xem: 280
  •   Phản hồi: 0
Tuần qua, báo chí và mạng xã hội bình luận sôi nổi về đề thi ngữ văn THPT năm 2017, với đoạn văn đọc hiểu, trích dẫn từ sách “Thiện, Ác và Smartphone” của tác giả Đặng Hoàng Giang (NXB Hội nhà văn, 2017). Xin trích:
Thanh ngu

NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ (Kì 21)

  •   27/06/2017 01:06:00 AM
  •   Đã xem: 42
  •   Phản hồi: 0
Các thành ngữ: “混淆是非” “Làm xáo trộn phải trái” hay “指鹿为马” “chỉ hươu nói ngựa” đều có ý không phân biệt trắng đen.
Nghien cuu1

Đông Dương tạp chí và công cuộc tiếp thu nền văn minh phương Tây

  •   18/06/2017 06:30:00 AM
  •   Đã xem: 99
  •   Phản hồi: 0
Mục tiêu chính của Đông Dương tạp chí như được nói đến trong chương trình [1] của tờ báo đó là quảng bá và phổ cập khoa học và kĩ thuật phương Tây đến người Việt.
Thanh ngu

“CHÀNG” HAY “TRÀNG”; “VẠT ÁO” HAY “CỔ ÁO?” - Hoàng Tuấn Công

  •   17/06/2017 02:35:00 PM
  •   Đã xem: 87
  •   Phản hồi: 0
Tục ngữ Việt Nam có câu “Áo cứ tràng, làng cứ xã” (dị bản “Áo cứ tràng, làng cứ lý trưởng”).
Nghien cuu1

Tiếng Việt thời LM de Rhodes - cách dùng chớ (gì), kín ... (phần 3) - Nguyễn Cung Thông

  •   10/06/2017 05:24:00 PM
  •   Đã xem: 202
  •   Phản hồi: 0
Phần này bàn về cách dùng chớ, chớ gì và kín vào thời LM Alexandre de Rhodes sang An Nam truyền đạo, cụ thể là qua tự điển Việt Bồ La và các tài liệu chữ Nôm hay tiếng Việt cùng thời đại.
Nghien cuu1

CÁC PHƯƠNG TIỆN BIỂU THỊ KHOA TRƯƠNG TRONG “CHUYỆN LÀNG CUỘI ” CỦA LÊ LỰU

  •   09/06/2017 04:54:00 AM
  •   Đã xem: 50
  •   Phản hồi: 0
Trong tiếng Việt, khi cần nhấn mạnh làm nổi bật đặc trưng, tính chất của đối tượng, người ta cố tình nói quá sự thật; việc nói quá ở đây có thể là phóng to hoặc thu nhỏ đối tượng cần miêu tả. Lối nói này được gọi là khoa trương.
Nghien cuu1

CẬU ẤM, CÔ CHIÊU - HOÀNG TUẤN CÔNG

  •   07/06/2017 04:34:00 PM
  •   Đã xem: 97
  •   Phản hồi: 0
Sách “1575 thành ngữ, tục ngữ cần bàn thêm” (Lê Gia), mục “Cậu ấm cô chiêu – Cậu ấm sứt vòi”, tác giả Lê Gia giảng như sau:
MÀI MỰC RU CON, MÀI SON ĐÁNH GIẶC

MÀI MỰC RU CON, MÀI SON ĐÁNH GIẶC

  •   30/05/2017 12:48:00 PM
  •   Đã xem: 146
  •   Phản hồi: 0
Các nhà biên soạn từ điển giải thích tục ngữ “Mài mực ru con, mài son đánh giặc”, rất khác nhau:
Nghien cuu1

“HỒ” TRONG “HỒ CHÍ MINH” CÓ PHẢI LÀ “HỒ NƯỚC”?

  •   25/05/2017 05:37:00 AM
  •   Đã xem: 537
  •   Phản hồi: 0
Sáng nay (21/5/2017), tình cờ đọc bài do GS Trần Đình Sử chia sẻ trên FB: “Giả thuyết về ẩn ýtên Người – Hồ Chí Minh” (Báo “Giáo dục Việt Nam" - 19/5/2017) của Tiến sĩ Nguyễn Viết Thịnh.
Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố (Kì  20)

Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố (Kì 20)

  •   19/05/2017 09:35:00 PM
  •   Đã xem: 126
  •   Phản hồi: 0
(57) 闻鸡起舞 [Văn kê khởi vũ] (nghe tiếng gà gáy dậy múa kiếm) : chỉ những người có chí hướng, chăm chỉ rèn luyện , cố gắng sẽ làm được việc lớn.
MẠ GIÀ RUỘNG NGẤU - Hoàng Tuấn Công

MẠ GIÀ RUỘNG NGẤU - Hoàng Tuấn Công

  •   17/05/2017 03:55:00 PM
  •   Đã xem: 88
  •   Phản hồi: 0
-“Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam” (GS Nguyễn Lân) giải thích: “Mạ già ruộng ngấu Đó là những điều kiện tốt để tăng năng suất lúa”.
Nghien cuu1

Thể loại văn tế trong văn học trung đại Việt Nam

  •   14/05/2017 04:23:00 AM
  •   Đã xem: 107
  •   Phản hồi: 0
Ngày 5/5/2017 vừa qua, Trường Đại học KHXH & NV – ĐHQG TP.HCM đã tổ chức đánh giá cấp trường luận án “Thể loại văn tế trong văn học trung đại Việt Nam” của NCS Nguyễn Đông Triều. Luận án do TS. Nguyễn Ngọc Quận và PGS.TS Nguyễn Tá Nhí hướng dẫn. Hội đồng chấm luận án đã nhất trí thông qua luận án với 7/7 phiếu xuất sắc. Website Văn học xin giới thiệu Mục lục và một phần của Luận án.
Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố

Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố

  •   12/05/2017 04:41:00 AM
  •   Đã xem: 113
  •   Phản hồi: 0
(Kì 19)
Nghien cuu1

“ĐÁNH NHAU CHIA GẠO, CHÀO NHAU ĂN CƠM” - HOÀNG TUẤN CÔNG

  •   09/05/2017 09:21:00 AM
  •   Đã xem: 98
  •   Phản hồi: 0
Đây là câu tục ngữ khá thông dụng, nhưng không phải ai cũng hiểu đúng. Cụ thể là các nhà biên soạn từ điển:
Nghien cuu1

Một số từ, cụm từ tiếng Việt thường bị dùng sai

  •   08/05/2017 04:42:00 AM
  •   Đã xem: 674
  •   Phản hồi: 0
Có những từ, cụm từ với nghĩa khá rõ ràng, dễ hiểu mà vẫn cứ bị dùng sai. Tình trạng lặp đi lặp lại cái sai đó dẫn đến việc làm hỏng ngôn ngữ, khiến nó mất đi sự chính xác, trong sáng.
Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố

Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố

  •   05/05/2017 12:13:00 AM
  •   Đã xem: 1180
  •   Phản hồi: 0
Đây là một thành ngữ tiếng Hán. Nguyên hình dung Hằng Nga trong cung Quảng Hàn, đêm đêm nhìn biển biếc trời xanh bao la, trong lòng cô tịch thê lương; sau chỉ cô gái kiên trinh với tình yêu. Nó có xuất xứ từ bài thơ Hằng Nga của Lí Thương Ẩn đời Đường.
Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố (Kì 17)

Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố (Kì 17)

  •   30/04/2017 12:42:00 AM
  •   Đã xem: 78
  •   Phản hồi: 0
(47) 一箭双雕[Nhất tiễn song điêu] (một mũi tên hạ hai con chim)
Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố (Kì 16) - Nguyễn Ngọc Kiên

Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố (Kì 16) - Nguyễn Ngọc Kiên

  •   21/04/2017 03:13:00 AM
  •   Đã xem: 110
  •   Phản hồi: 0
(44) 春眠不覺曉 [Xuân miên bất giác hiểu] (Giấc ngủ mùa xuân quên mất sáng. Muốn chỉ người con gái nằm ngủ đầy vẻ xuân)
Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min ... Tiếng Việt thời LM de Rhodes (phần 2) - Nguyễn Cung Thông

Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min ... Tiếng Việt thời LM de Rhodes (phần 2) - Nguyễn Cung Thông

  •   21/04/2017 12:02:00 AM
  •   Đã xem: 82
  •   Phản hồi: 0
Phần này bàn về các cách dùng đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất vào thời linh mục (LM) Alexandre de Rhodes đến An Nam truyền đạo. Cách gọi đại từ nhân xưng với các ngôi chính là vết tích của truyền thống ngữ pháp La Tinh như sẽ thấy rõ hơn ở phần sau.
“CON CÀ, CON KÊ” LÀ CON GÌ? - HOÀNG TUẤN CÔNG

“CON CÀ, CON KÊ” LÀ CON GÌ? - HOÀNG TUẤN CÔNG

  •   17/04/2017 01:35:00 AM
  •   Đã xem: 119
  •   Phản hồi: 0
“Con cà con kê” là thành ngữ thông dụng, nghĩa bóng hầu như ai cũng hiểu. Tuy nhiên, đúng như nhận xét của một độc giả: “nghĩa đen của “con cà con kê” mới là thứ tốn hao giấy mực, lôi nhiều nhà ngôn ngữ học, xã hội học, dân tộc học, thậm chí cả côn trùng học vào cuộc, để phân tích hai con quái đó, trong hơn nửa thế kỷ, trải dài trên cả 3 miền đất nước. Mà tới nay vẫn chưa ngã ngũ, vì chưa có lời giải thỏa đáng.”[1]
Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố (Kì 15)

Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố (Kì 15)

  •   14/04/2017 03:11:00 AM
  •   Đã xem: 113
  •   Phản hồi: 0
(40)万事俱备,只欠东风 [Vạn sự câu bị, chỉ khiếm đông phong]
“LÁ CÀ” TRONG “GIÁP LÁ CÀ” LÀ GÌ? - HOÀNG TUẤN CÔNG

“LÁ CÀ” TRONG “GIÁP LÁ CÀ” LÀ GÌ? - HOÀNG TUẤN CÔNG

  •   13/04/2017 01:07:00 AM
  •   Đã xem: 111
  •   Phản hồi: 0
Thành ngữ “Giáp lá cà” được các nhà biên soạn từ điển giải thích như sau:
-“Việt Nam tự điển” (Lê Văn Đức): “giáp lá cà • trt. C/g. Xáp lá-cà, ráp đánh nhau bằng võ-khí ngắn”.
THÀNH NGỮ KHOA TRƯƠNG TRONG TIẾNG VIỆT (CÓ LIÊN HỆ VỚI THÀNH NGỮ KHOA TRƯƠNG TRONG TIẾNG HÁN) – Kì 2

THÀNH NGỮ KHOA TRƯƠNG TRONG TIẾNG VIỆT (CÓ LIÊN HỆ VỚI THÀNH NGỮ KHOA TRƯƠNG TRONG TIẾNG HÁN) – Kì 2

  •   12/04/2017 01:14:00 AM
  •   Đã xem: 141
  •   Phản hồi: 0
(Tiếp theo và hết)
THÀNH NGỮ KHOA TRƯƠNG TRONG TIẾNG VIỆT (CÓ LIÊN HỆ VỚI THÀNH NGỮ KHOA TRƯƠNG TRONG TIẾNG HÁN) – Kì 1

THÀNH NGỮ KHOA TRƯƠNG TRONG TIẾNG VIỆT (CÓ LIÊN HỆ VỚI THÀNH NGỮ KHOA TRƯƠNG TRONG TIẾNG HÁN) – Kì 1

  •   11/04/2017 01:46:00 AM
  •   Đã xem: 114
  •   Phản hồi: 0
1 - Khái niệm thành ngữ tục ngữ
“BỞI CHẢI” HAY “BƠI TRẢI”? - Hoàng Tuấn Công

“BỞI CHẢI” HAY “BƠI TRẢI”? - Hoàng Tuấn Công

  •   10/04/2017 12:40:00 AM
  •   Đã xem: 108
  •   Phản hồi: 0
Bác Nguyễn Cử hỏi: “Lễ hội đền Hùng có nhiều môn thể thao được tổ chức trên đất Phú Thọ. Một trong những những môn thể thao được nhiều người quan tâm là môn đua thuyền ở Bạch Hạc hay công viên Văn Lang. Tôi không rõ môn thể thao đua thuyền đó có tên gọi là bơi CHẢI hay bơi TRẢI (bởi nhiều người, bài báo sử dụng là bơi Chải, nhưng từ điển tiếng Việt lại giải nghĩa là bơi Trải). Vậy, viết đúng phải là “bơi chải”hay “bơi trải”?.
14 Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố (Kì 14)

14 Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố (Kì 14)

  •   07/04/2017 03:02:00 AM
  •   Đã xem: 97
  •   Phản hồi: 0
(36) 绿叶成阴[Lục diệp thành âm] (ván đã đóng thuyền / gạo đã thành cơm)

Các tin khác

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây